Sözleşme Fesih Tazminatı Rehberi: Hesaplama, Haklar ve Cezai Şart

Sözleşme Fesih Tazminatı Nedir?

Sözleşme fesih tazminatı, bir sözleşmenin taraflardan biri tarafından haksız olarak veya sözleşme şartlarına aykırı şekilde feshedilmesi durumunda karşı tarafa ödenmesi gereken tazminattır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ile özel sözleşme türlerine ilişkin düzenlemeler bu konuyu kapsar.

Fesih tazminatı, sözleşme türüne göre farklı hesaplanır: iş sözleşmelerinde kıdem ve ihbar tazminatı, kira sözleşmelerinde erken tahliye tazminatı, ticari sözleşmelerde cezai şart veya menfi-müspet zarar tazminatı olarak karşımıza çıkar.

Cezai Şart (Ceza Koşulu)

Cezai şart, sözleşme taraflarının sözleşmeye aykırılık halinde önceden belirledikleri tazminat tutarıdır. Sözleşmeye konan "sözleşmenin ihlali halinde X TL cezai şart ödenir" gibi maddeler bu kapsamdadır.

Sözleşmenin hiç ifa edilmemesi: Borçlu sözleşmeyi hiç yerine getirmezse, alacaklı ya ifayı ya da cezai şartı talep edebilir. İkisini birlikte isteyemez.

Gereği gibi ifa etmeme: Sözleşme eksik veya kusurlu yerine getirilmişse, alacaklı hem ifanın tamamlanmasını hem cezai şartı talep edebilir.

Gecikme cezası: İfa zamanında yapılmazsa, alacaklı hem ifayı hem gecikme cezasını talep edebilir.

Aşırı yüksek cezai şartlar mahkeme tarafından indirilir (TBK m.182/3). Hakimin takdir yetkisi vardır.

EvrakAI Sözleşme Fesih Bedeli Hesaplama aracıyla fesih maliyetinizi hesaplayabilirsiniz.

İş Sözleşmesi Feshi ve Tazminat

İş sözleşmesinin feshinde İş Kanunu'nun özel hükümleri uygulanır:

Kıdem tazminatı: İşveren tarafından haklı neden olmaksızın feshedilen veya işçi tarafından haklı nedenle feshedilen iş sözleşmelerinde, her tam yıl için 1 brüt maaş tutarında kıdem tazminatı ödenir. Kıdem Tazminatı Hesaplama aracımız hak ettiğiniz tutarı hesaplar.

İhbar tazminatı: Süreli fesihte (bildirimli fesih) ihbar süresine uyulmaması halinde ihbar tazminatı ödenir. Süre, kıdeme göre 2 ile 8 hafta arasında değişir. İhbar Tazminatı Hesaplama aracımız bu hesaplamayı yapar.

İş güvencesi tazminatı: İşe iade davası kazanılıp işveren işçiyi işe başlatmazsa, 4-8 aylık brüt maaş tutarında tazminat ödenir.

Kira Sözleşmesi Feshi ve Tazminat

Belirli süreli kira sözleşmesinin süresinden önce feshedilmesi durumunda, kalan süre kirasının tazminat olarak talep edilmesi mümkündür. Ancak kiracının tahliyesi halinde ev sahibi yeni kiracı bulma çabası göstermelidir (zarar azaltma yükümlülüğü).

Kiracının haklı nedenle erken tahliyesi durumunda (konutun oturulmaz hale gelmesi, sağlık sorunları vb.) tazminat yükümlülüğü doğmaz veya azalır.

Ticari Sözleşmelerde Fesih

Ticari sözleşmelerde fesih tazminatı genellikle sözleşme maddelerinde düzenlenir. Distribütörlük, franchise, bayilik ve hizmet sözleşmelerinde erken fesih cezaları önceden belirlenir.

Menfi zarar: Sözleşmeye güvenilerek yapılan masrafların (hazırlık, yatırım vb.) tazminidir.

Müspet zarar: Sözleşme gereği gibi ifa edilseydi elde edilecek kârın (beklenen menfaat) tazminidir.

Ticari sözleşmelerinizi hazırlarken fesih şartlarını net belirlemeniz önemlidir. EvrakAI sözleşme şablonları ile fesih maddesi dahil tüm hükümleri içeren profesyonel sözleşmeler oluşturabilirsiniz.

Fesih İhtarnamesi

Sözleşme feshi genellikle yazılı ihtar ile yapılmalıdır. Haklı nedenle fesihte, karşı tarafa makul süre verilerek durumun düzeltilmesi talep edilmeli ve düzeltilmemesi halinde fesih bildirimi yapılmalıdır.

Fesih ihtarnamesi noter aracılığıyla gönderilmesi tavsiye edilir. Bu sayede tebligat tarihi ve içeriği resmi olarak belgelenir. EvrakAI ihtarname şablonlarıyla fesih bildiriminizi hazırlayabilirsiniz.