Emlak Komisyon Sözleşmesi Rehberi: Komisyon Oranı, Haklar ve Dikkat Edilecekler

Emlak Komisyon Sözleşmesi Nedir?

Emlak komisyon sözleşmesi, bir gayrimenkulün alım-satımı veya kiralanmasında emlak danışmanı (komisyoncu) ile mal sahibi veya alıcı arasında yapılan simsarlık sözleşmesidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520-525. maddeleri simsarlık sözleşmesini düzenlemektedir.

Emlak komisyoncusu, tarafları bir araya getirerek sözleşmenin kurulmasına aracılık eder. Bu hizmet karşılığında komisyon ücreti hak eder. Komisyon hakkının doğması için sözleşmenin kurulmuş olması (satış veya kira sözleşmesinin imzalanması) yeterlidir.

Komisyon Oranları

Satış komisyonu: Gayrimenkul satışında emlak komisyon oranı genellikle satış bedelinin %2'si olup KDV hariçtir. KDV dahil toplam oran %2,4'tür. Bu oran alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı alınır. Ancak tarafların anlaşmasıyla oran ve paylaşım değişebilir.

Kiralama komisyonu: Kiralama işlemlerinde komisyon oranı genellikle bir aylık kira bedelidir. Bu tutar kiraya veren ve kiracıdan ayrı ayrı alınabilir veya tarafların anlaşmasıyla tek taraftan alınabilir.

Komisyon oranlarında yasal bir üst sınır yoktur; oran tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır. Ancak fahiş komisyon oranları mahkeme tarafından indirilir.

Komisyon Hakkının Doğması

Emlak komisyoncusunun komisyon hakkı, aracılık ettiği sözleşmenin kurulmasıyla doğar. Önemli hukuki kurallar:

Sözleşme koşulu: Tarafları bir araya getirmek tek başına yeterli değildir; satış veya kira sözleşmesinin fiilen imzalanmış olması gerekir.

İlliyet bağı: Sözleşmenin kurulmasında komisyoncunun aracılığının etkili olması gerekir. Taraflar daha önce birbirini tanıyor ve komisyoncu olmadan da sözleşme yapabilecek durumdaysa, komisyon hakkı tartışmalıdır.

Münhasırlık: Münhasır (özel) yetki sözleşmesi yapılmışsa, mal sahibi yalnızca o komisyoncu aracılığıyla satış yapabilir. Bu süre zarfında başka kanaldan satış yapılması halinde de komisyon ödenmek zorundadır.

Sözleşmede Bulunması Gerekenler

Geçerli bir emlak komisyon sözleşmesinde şu unsurlar bulunmalıdır:

Taraflar: Komisyoncu ve müvekkil (mal sahibi veya alıcı) bilgileri.

Gayrimenkul bilgileri: Adres, ada/parsel, tapu bilgileri.

Komisyon oranı: Net oran ve KDV dahil/hariç durumu.

Sözleşme süresi: Yetki süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri.

Münhasırlık durumu: Özel yetki verilip verilmediği açıkça belirtilmeli.

EvrakAI Emlak Komisyon Sözleşmesi şablonuyla tüm yasal gereklilikleri karşılayan profesyonel bir sözleşme hazırlayabilirsiniz.

Alıcı ve Satıcı Hakları

Satıcı hakları: Münhasır yetki vermeden birden fazla emlak komisyoncusuyla çalışabilir. Komisyoncu ile anlaşılan süre dolduğunda sözleşme sona erer. Komisyoncu, anlaşılan oranın üzerinde komisyon talep edemez.

Alıcı hakları: Komisyoncu, alıcıya gayrimenkulün durumu hakkında doğru bilgi vermek zorundadır. Bilgi eksikliği veya yanlış beyan nedeniyle alıcı zarar görürse komisyoncudan tazminat talep edebilir.

Cayma hakkı: Taraflar, satış sözleşmesi kurulmadan önce herhangi bir gerekçeyle gayrimenkul alım/satımından vazgeçebilir. Bu durumda komisyoncu, sözleşme kurulmadığı için komisyon talep edemez (ancak masraf talebi mümkündür).

Uyuşmazlık Çözümü

Komisyon uyuşmazlıklarında öncelikle tarafların kendi aralarında müzakere ile çözüm araması önerilir. Çözümsüz kalması halinde Tüketici Hakem Heyeti veya mahkeme yolu kullanılabilir.

Tapu harcı, konut alım vergisi ve diğer masraflar için Tapu Harcı Hesaplama ve Emlak Vergisi Hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.