Dava Masrafı Hesaplama 2026: Harç, Avans ve Vekalet Ücreti

Elif Hanım'ın müteahhitten 350.000 TL alacağı vardı. Avukatı dava açmayı önerince ilk sorusu şu oldu: bu iş bana kaça patlar. Aldığı cevap ikisini de durdurdu, çünkü sadece dava açılışında yatırılacak tutar 6.700 TL'yi aşıyordu. Oysa hesabı önceden bilse, arabuluculuk masasında farklı bir pazarlık yürütecekti.

Dava masrafı, dava açmadan önce bilinmesi gereken tek rakamdır. Harç, gider avansı ve vekalet ücreti birbirinden bağımsız kalemlerdir; hepsini ayrı ayrı görmeden dosyanın maliyetini kestiremezsiniz. Aşağıda 2026 tutarlarıyla, gerçek örnekler üzerinden hesabı adım adım çıkarıyoruz.

Kendi dosyanız için rakamı hızlıca görmek isterseniz dava masrafı hesaplama aracımızı kullanın; alacak tutarını girmeniz yeterli.

Dava Masrafı Nelerden Oluşur?

Dava masrafı tek bir ödeme değildir. Dosyanın açılışında yatırdığınız tutar, yargılama boyunca çıkacak giderler ve karardan sonra tamamlanacak harçlar farklı zamanlarda karşınıza gelir. Kalemleri baştan ayırmak, bütçenizi doğru kurmanızı sağlar.

Üç ana başlık şöyle ayrışır:

• Harçlar: başvurma harcı, peşin harç, karar ve ilam harcı, vekalet suret harcı
• Gider avansı: tebligat, bilirkişi, keşif, tanık ve müzekkere giderleri için mahkeme veznesine yatırılan tutar
• Vekalet ücreti: kendi avukatınıza ödediğiniz ücret ve davayı kaybederseniz karşı tarafa hükmedilecek ücret

Bu kalemlerin zamanlaması da birbirinden ayrıdır ve bütçeyi asıl zorlayan nokta budur. Harçların büyük kısmı ile gider avansının tamamı daha dosya açılırken ödenir; yargılama boyunca çıkan ek bilirkişi ve keşif giderleri aylar sonra istenir; karar ve ilam harcının bakiyesi ise hüküm verildikten sonra tamamlanır. Yani dava masrafı tek seferde değil, üç ayrı dalgada cebinizden çıkar.

Bir de gözden kaçan küçük kalemler vardır. Vekaletname çıkarmak için notere ödediğiniz ücret, dosya suretleri, posta giderleri ve gerekiyorsa yeminli tercüme bedeli toplamda azımsanmayacak bir tutar oluşturur. Bunları da dava masrafı hesabınızın içine koyun.

Bu üçünü ayırmayan hesaplar yanıltır. Avukatınızla konuştuğunuz rakam çoğu zaman yalnızca vekalet ücretidir; harç ve avans buna dâhil değildir. Sözleşme imzalarken hangi kalemin kime ait olduğunu açıkça yazdırın.

2026'da Dava Harcı Ne Kadar?

Harçlar her yıl yeniden değerleme oranında artar ve Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile duyurulur. 2026 yılı için başvurma harcı asliye, aile ve idare mahkemelerinde 732,00 TL'dir. Konusu para ile ölçülebilen davalarda ayrıca nispi karar ve ilam harcı doğar; oran binde 68,31'dir.

Başvurma harcı ve peşin harç nedir?

Başvurma harcı, davayı açtığınız anda maktu olarak alınır ve dava değerinden bağımsızdır. Peşin harç ise nispi karar ve ilam harcının dörtte biridir; dava açılışında yatırılır, kalan dörtte üçlük kısım karardan sonra tamamlanır.

Peşin harcı yatırmadan dosya işleme alınmaz. Eksik yatırıldığında mahkeme tamamlamanız için süre verir; süreyi kaçırırsanız dosya işlemden kaldırılabilir. Bu yüzden dekontları saklayın ve verilen süreleri takvime işleyin.

Nispi harç nasıl hesaplanır?

Nispi harç, dava değerinin binde 68,31'idir. 350.000 TL'lik bir alacak davasında toplam karar ve ilam harcı 23.908,50 TL olur; bunun dörtte biri olan 5.977,13 TL dava açılışında peşin yatırılır. Üzerine 732,00 TL başvurma harcı eklenir.

Gider Avansı Nedir, Ödenmezse Ne Olur?

Gider avansı, yargılama sırasında çıkacak masrafları karşılamak üzere baştan yatırdığınız tutardır. Tebligat pulu, bilirkişi ücreti, keşif gideri ve tanık masrafı bu havuzdan karşılanır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından gider avansı bir dava şartıdır, yani eksikliği doğrudan dosyanın kaderini etkiler.

Miktarı Adalet Bakanlığı'nın her yıl yayımladığı tarifeyle belirlenir ve taraf sayısına, tebligat adedine, bilirkişi ihtiyacına göre değişir. Basit bir alacak dosyasında birkaç bin lirayla başlar; keşif ve bilirkişi gerektiren dosyalarda çok daha yukarı çıkar.

Avans eksik kalırsa mahkeme iki haftalık (14 gün) kesin süre verir. Bu süre içinde tamamlanmazsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Kesin süreleri hafife almayın; yeniden dava açmak hem zaman hem para kaybıdır.

Dava Masrafı Hesaplama Örnekleri

Aşağıdaki tablo, konusu para olan davalarda açılış anında yatırılacak tutarı gösteriyor. Gider avansı dosyaya göre değiştiği için ayrı tutulmuştur.

Dava değeri	Toplam nispi harç	Peşin harç (1/4)	Başvurma harcı	Açılışta ödenecek
100.000 TL	6.831,00 TL	1.707,75 TL	732,00 TL	2.439,75 TL
350.000 TL	23.908,50 TL	5.977,13 TL	732,00 TL	6.709,13 TL
500.000 TL	34.155,00 TL	8.538,75 TL	732,00 TL	9.270,75 TL
1.000.000 TL	68.310,00 TL	17.077,50 TL	732,00 TL	17.809,50 TL
2.500.000 TL	170.775,00 TL	42.693,75 TL	732,00 TL	43.425,75 TL

Tablodaki son sütun gider avansını içermez. Elif Hanım'ın 350.000 TL'lik dosyasında açılış harçları 6.709,13 TL, buna eklenen gider avansıyla birlikte ilk ödeme 10.000 TL bandına çıkmıştı. Kararı bu rakamı gördükten sonra vermek, arabuluculuk aşamasında elini güçlendirdi.

Konusu para ile ölçülemeyen davalarda nispi harç uygulanmaz, maktu harç alınır. Boşanma, velayet, isim değişikliği ve tespit davaları bu gruptadır; buralarda masrafın ağırlığı harçtan çok gider avansına ve vekalet ücretine biner.

Vekalet Ücreti Dava Masrafına Dâhil mi?

Kendi avukatınıza ödediğiniz ücret ile mahkemenin hükmedeceği karşı vekalet ücreti farklı şeylerdir. İlki aranızdaki sözleşmeye dayanır ve serbestçe kararlaştırılır; ikincisi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır ve kaybeden taraftan alınıp kazanan tarafın avukatına ödenir.

Tarife her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanır ve Resmî Gazete'de yayımlanır. 2026 tarifesinde aile mahkemelerinde görülen davalar için asgari ücret 45.000 TL olarak belirlenmiştir. Konusu para olan davalarda ise ücret, tutara göre kademeli oranlarla hesaplanır.

Hesabı önceden görmek için vekalet ücreti hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Davayı kaybetme ihtimalinizi değerlendirirken karşı vekalet ücretini de riskin içine koyun; çoğu kişi bu kalemi hesaba katmadığı için sonuçta sürprizle karşılaşır.

Dava Masrafını Kim Öder?

Yargılama giderleri kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir. Davayı kazanırsanız yatırdığınız harç ve avans karşı taraftan tahsil edilir; kaybederseniz hem kendi masrafınız üzerinizde kalır hem de karşı tarafın giderlerini ödersiniz. Dava kısmen kabul edilirse gider, kabul ve ret oranına göre paylaştırılır.

Bu kural, dava açmadan önce talebinizi gerçekçi tutmanız gerektiği anlamına gelir. Alacağınız 350.000 TL iken 800.000 TL talep ederseniz, reddedilen kısım için yargılama gideri ve karşı vekalet ücreti size yüklenir. Talebi şişirmek maliyeti artırır.

Tüketici ve İş Davalarında Dava Masrafı Farkı

Her dosya aynı tarifeye tabi değildir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketici mahkemelerinde tüketiciler tarafından açılan davaları Harçlar Kanunu'nda düzenlenen harçlardan muaf tutar. Bu muafiyet dava masrafının en ağır kalemini baştan siler; geriye yalnızca gider avansı ve vekalet ücreti kalır.

Uyuşmazlığınız 2026 için 186.000 TL'nin altındaysa önce tüketici hakem heyetine başvurmanız gerekir. Hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve dosya üzerinden karara bağlanır; bu yolla dava masrafı sıfıra yakın kalır. Tutar bu sınırın üzerindeyse doğrudan tüketici mahkemesine gidersiniz.

İşçi alacaklarında durum nedir?

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai gibi işçi alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk aşamasında anlaşırsanız nispi harç doğmaz ve dava masrafı arabuluculuk ücretiyle sınırlı kalır; anlaşamazsanız son tutanakla birlikte dava açarsınız.

İşçi tarafındaysanız bir avantajınız daha var: iş mahkemelerinde açılan davalarda işçi lehine getirilen usul kolaylıkları ve adli yardım imkânı sıkça uygulanır. Ödeme gücünüz yetersizse talebinizi dava dilekçenizle birlikte sunmayı ihmal etmeyin.

İcra Takibinde Masraf Nasıl İşler?

İcra takibinin maliyeti dava masrafından farklı kurulur ve genellikle daha düşüktür. Takip açarken başvurma harcı ile peşin harç yatırılır; peşin harç, takip konusu alacağın binde beşidir. Buna ödeme emri tebliğ gideri ve dosya masrafı eklenir.

Borçlu ödeme emrine itiraz etmezse takip kesinleşir ve tahsilat aşamasına geçilir. İtiraz ederse takip durur; alacağınızı almak için itirazın iptali ya da itirazın kaldırılması yoluna gitmeniz gerekir. İşte bu noktada toplam dava masrafı, baştan dava açmış olmanın üzerine çıkabilir.

Elinizdeki belgenin niteliği kararı belirler. Senet, çek veya ilam gibi güçlü bir belgeniz varsa icra takibi hem hızlı hem ucuzdur. Buna karşılık alacağınız yalnızca faturaya ya da sözlü anlaşmaya dayanıyorsa, itiraz ihtimali yüksek olduğu için doğrudan dava açmak toplam masrafı düşürebilir.

İcra aşamasında çıkacak kalemleri önceden görmek isterseniz icra masrafı hesaplama aracımızı kullanın. Haciz, satış ve muhafaza işlemleri dosyaya ek gider bindirir; bunları da hesabın içine koyun.

İstinaf ve Temyizde Dava Masrafı Ne Olur?

Karar aleyhinize çıkarsa iş bitmez, ancak yeni bir masraf kalemi doğar. İstinaf başvurusunda istinaf başvurma harcı, istinaf karar harcı ve istinaf gider avansı yatırılır. Bu tutarlar ilk derecedeki dava masrafının tamamı kadar olmasa da küçümsenecek düzeyde değildir.

İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (14 gün). Süreyi kaçırırsanız karar kesinleşir ve dosyayı bir daha açamazsınız. Harcı yatırmadan yapılan başvuru da işleme alınmaz; bu yüzden dilekçeyi ve dekontu birlikte sunun.

Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz yolu açıksa aynı mantık bir kez daha işler ve dosyanın toplam dava masrafı büyür. Kanun yoluna gitmeden önce kazanma ihtimalinizi avukatınızla soğukkanlı biçimde konuşun; her aşamada karşı vekalet ücreti riski yeniden doğar.

Sürelerinizi karıştırmamak için istinaf ve temyiz süresi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Tebliğ tarihini girmeniz, son günü görmeniz için yeterli.

Dava Masrafı Nasıl Azaltılır?

Masrafı düşürmenin en etkili yolu davaya hiç girmemektir. Ticari uyuşmazlıklarda ve işçi alacaklarında arabuluculuk zaten dava şartıdır; bu aşamada anlaşırsanız nispi harç ve gider avansı devreye girmez, arabuluculuk ücreti çok daha düşük kalır.

Kullanabileceğiniz birkaç pratik yol var:

1. Arabuluculukta ciddi pazarlık yapın. Arabuluculuk ücreti hesaplama aracıyla iki seçeneğin maliyetini yan yana koyun.
2. Talebinizi belgelerle sınırlayın. İspat edemeyeceğiniz kalemler reddedilir ve gider yükü doğurur.
3. Tebligat adreslerini doğru verin. Hatalı adres, yenilenen tebligatlarla avansı hızla eritir.
4. Bilirkişi itirazlarını gerekçelendirin. Sonuçsuz itiraz yeni bilirkişi ücreti demektir.
5. Islah ihtimalini baştan düşünün. Talebi sonradan artırmak ek harç doğurur.

Karşı tarafa dava açmadan önce yazılı bir ihtar göndermek de işinizi kolaylaştırır. İhtara verilen cevap, hem uzlaşma zemini yaratır hem de dosyanıza delil kazandırır. Cevap dilekçesi hazırlarken davaya cevap dilekçesi şablonumuzdan yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dava masrafı ne zaman ödenir?

Başvurma harcı ve peşin harç dava açılırken, gider avansı yine açılış aşamasında mahkeme veznesine yatırılır. Karar ve ilam harcının kalan dörtte üçlük kısmı ise karardan sonra tamamlanır. Bakiye harç ödenmeden ilam icraya konulamaz, bu yüzden karar elinize geçtiğinde harcı geciktirmeyin.

Davayı kazanırsam dava masrafını geri alır mıyım?

Yargılama giderleri haksız çıkan tarafa yükletildiği için kural olarak geri alırsınız. Ancak tahsilat otomatik değildir; karşı taraf ödemezse ilamı icraya koymanız gerekir. Karşı tarafın ödeme gücü yoksa masrafınız pratikte üzerinizde kalabilir, bu riski dava açmadan önce değerlendirin.

Boşanma davasında dava masrafı ne kadar olur?

Boşanma davası konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğu için nispi harç uygulanmaz, maktu harç alınır. Ağırlık gider avansı ve vekalet ücretindedir. 2026 tarifesine göre aile mahkemesi davalarında asgari vekalet ücreti 45.000 TL'dir; anlaşmalı dosyalarda toplam maliyet çekişmeli dosyaların belirgin biçimde altında kalır.

Gider avansı iade edilir mi?

Yatırdığınız gider avansından kullanılmayan kısım, dosya kesinleştikten sonra size iade edilir. İade talebinizi mahkeme kalemine iletmeniz ve IBAN bilgisi vermeniz gerekir. Talepte bulunmazsanız tutar dosyada bekler, bu yüzden kesinleşmeden sonra kalemi arayın.

İcra takibi mi dava mı daha ucuz?

Elinizde senet, çek veya ilam gibi bir belge varsa icra takibi genellikle daha ucuz ve hızlıdır. Buna karşılık borçlu takibe itiraz ederse dosya duracak ve itirazın iptali davası açmanız gerekecektir; bu durumda toplam masraf doğrudan dava açmanın üzerine çıkabilir. Belgenizin niteliğine göre karar verin.

Davadan vazgeçersem yatırdığım harç geri gelir mi?

Davadan feragat eder ya da davanızı geri alırsanız yatırdığınız peşin harç iade edilmez; başvurma harcı da aynı şekilde kalır. Karşı taraf davaya cevap vermişse ayrıca onun lehine vekalet ücretine hükmedilebilir. Buna karşılık kullanılmayan gider avansı size iade edilir, bu yüzden dosya kapandıktan sonra mahkeme kalemine başvurmayı unutmayın.

Dava masrafını taksitle ödeyebilir miyim?

Harçlar ve gider avansı taksitlendirilmez, vezneye tek seferde yatırılır. Ödeme gücünüz yetmiyorsa çözüm taksit değil adli yardımdır; talebiniz kabul edilirse harç ve avanstan geçici olarak muaf tutulursunuz ve bu tutarlar dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Avukatınızla yapacağınız ücret sözleşmesini ise serbestçe taksitlendirebilirsiniz.

Karşı taraf dava masrafını ödemezse ne yaparım?

Lehinize hükmedilen yargılama gideri kendiliğinden hesabınıza geçmez. Kararın kesinleşmesini bekler, ardından ilamı icraya koyarsınız; bu aşamada ayrıca icra masrafı doğar ve bunu da baştan siz yatırırsınız. Borçlunun malvarlığı yoksa tahsilat fiilen mümkün olmayabilir, dolayısıyla dava açmadan önce karşı tarafın ödeme gücünü araştırmak dava masrafı hesabının görünmeyen ama en kritik parçasıdır.

Harç oranlarını nereden doğrularım?

Güncel harç tutarlarını Resmî Gazete arşivinden ve Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden takip edebilirsiniz. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi için Türkiye Barolar Birliği sayfasına bakın. Yıl başında yayımlanan tebliğler oranları değiştirir, eski yazılara güvenmeyin.

Elif Hanım dosyasını sonunda arabuluculukta bitirdi. 350.000 TL'lik alacağının 310.000 TL'sinde anlaştı; ödemesi gereken 6.709,13 TL harç ve gider avansı hiç doğmadı, süreç iki ay yerine 21 gün sürdü. Siz de dilekçeyi yazmadan önce dava masrafını çıkarın, sonra bu rakamı uzlaşma masasına götürün. Karşı taraf da aynı hesabı yapıyor olacak; masanın iki yakasında da yargılamanın gerçek maliyeti göründüğünde anlaşma ihtimali belirgin biçimde artar.