İcra Takibi Nedir?
İcra takibi, alacaklının borçludan alacağını tahsil etmek amacıyla icra müdürlüğü aracılığıyla başlattığı hukuki süreçtir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında düzenlenen icra takibi, borçlunun borcunu gönüllü olarak ödememesi halinde devreye girer. İcra takibi ile borçlunun mal varlığı, maaşı ve banka hesapları üzerinde haciz işlemi uygulanabilir.
İcra takibi, Türk hukuk sisteminde alacak tahsilinin en etkili yoludur. Mahkeme kararına dayanan (ilamlı) veya mahkeme kararı olmadan (ilamsız) başlatılabilir. Her iki takip türünün de kendine özgü prosedürleri ve süreleri vardır.
İcra Takibi Türleri
1. İlamsız İcra Takibi: Mahkeme kararı olmadan, alacaklının doğrudan icra müdürlüğüne başvurarak başlattığı takiptir. Borçluya ödeme emri gönderilir. Borçlu 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz edilmezse takip kesinleşir.
2. İlamlı İcra Takibi: Mahkeme kararına (ilama), hakem kararına veya noter düzenleme senetlerine dayanan takiptir. Borçluya icra emri gönderilir. Borçlu 7 gün içinde borcu ödemezse haciz işlemleri başlar. İlamlı takipte borçlunun itiraz hakkı sınırlıdır.
3. Kambiyo Senetlerine Özgü Takip: Çek, senet (bono) ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanarak başlatılan özel takip türüdür. Borçlu 5 gün içinde itiraz edebilir.
İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
İcra takibi başlatmak için şu adımlar izlenir:
- Takip talebi: Alacaklı, icra müdürlüğüne yazılı veya UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) üzerinden elektronik takip talebi verir.
- Harç ve masraf ödemesi: Başvuru harcı, peşin harç ve tebligat masrafları ödenir.
- Ödeme/icra emri gönderimi: İcra müdürlüğü, borçluya ödeme emri (ilamsız) veya icra emri (ilamlı) tebliğ eder.
- Süre bekleme: İlamsız takipte 7 gün, kambiyo senedi takibinde 5 gün itiraz süresi beklenir.
- Haciz aşaması: İtiraz edilmezse veya itiraz reddedilirse haciz işlemlerine geçilir.
Haciz İşlemleri
Haciz, borçlunun mal varlığına el konulması işlemidir. Haciz uygulanabilecek varlıklar:
- Maaş haczi: Borçlunun maaşının en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Asgari ücretin altındaki kısım haczedilemez. Nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz.
- Banka hesapları: Mevduat hesapları, yatırım hesapları haczedilebilir. Ancak asgari geçim tutarına denk gelen kısım koruma altındadır.
- Taşınmazlar: Ev, arsa, tarla gibi gayrimenkuller haczedilip satılabilir.
- Taşınırlar: Araç, elektronik eşya, mücevher gibi kıymetli eşyalar haczedilebilir.
Haczedilemeyecek Mal ve Haklar
İİK m. 82'ye göre bazı mal ve haklar haczedilemez:
- Borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu eşyalar (yatak, buzdolabı, çamaşır makinesi vb.)
- Borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli aletler
- Öğrenci bursları
- Cenaze masrafları
- Borçlunun haline uygun evi (bazı koşullarda)
İcra Takibine İtiraz
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz ile takip durur. Alacaklının takibi devam ettirmesi için itirazın kaldırılması davası açması veya itirazın iptali davası açması gerekir.
Borca itiraz: Borçlu, borcu olmadığını veya borcun zamanaşımına uğradığını iddia edebilir.
İmzaya itiraz: Senet veya çek gibi belgelerdeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia edebilir.
Yetkiye itiraz: İcra müdürlüğünün yetkisiz olduğunu ileri sürebilir.
İcra Masrafları
İcra takibi çeşitli masraflar içerir: başvuru harcı, peşin harç (%2), tebligat giderleri, haciz masrafları, satış masrafları ve vekâlet ücreti. Bu masrafların tamamı borçluya yüklenebilir. Toplam masrafları hesaplamak için EvrakAI İcra Masrafı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
EvrakAI ile İcra ve Alacak Belgeleri
Alacak tahsili için ihtarname göndermek, icra takibi öncesi borçluyu uyarmak veya itiraz dilekçesi hazırlamak isterseniz alacak ihtarnamesi şablonumuzu kullanabilirsiniz. İhtarname göndermek, dava açmadan önce borçluyu resmi olarak uyarmanın en etkili yoludur.
İlgili Yazılar
İhtarname Nedir, Nasıl Gönderilir?
İhtarname nedir, hangi durumlarda kullanılır? Noter aracılığıyla ihtarname gönderme süreci, maliyeti ve hukuki sonuçları.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı hesaplama rehberi: koşullar, tavan tutar, hesaplama yöntemi, örnekler ve sık sorulan sorular.