Veraset ve İntikal Vergisi 2026: İstisna, Oran ve Beyan

Kemal Bey babasının vefatından sonra tapu devri için gitti ve işlem yapılamadı. Sebep basitti: veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmemişti. Beyan için tanınan 4 aylık süre çoktan dolmuştu; gecikme cezası ve faizle birlikte ödediği tutar, zamanında beyan etseydi ödeyeceğinin belirgin biçimde üzerindeydi.

Veraset vergisi, mirasçıların en sık geciktirdiği yükümlülüktür ve gecikmenin bedeli yalnızca ceza değildir; tapu ve banka işlemleri de kilitlenir. Aşağıda 2026 istisna tutarlarını, oranları, beyan takvimini ve ödeme planını anlatıyoruz.

Payınıza düşen tutarı önceden görmek için miras payı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?

Bu vergi, karşılıksız olarak el değiştiren malvarlığı üzerinden alınır ve iki ayrı hâli kapsar. Birincisi ölüm nedeniyle mirasçılara geçen mallar, ikincisi ise bağış gibi karşılıksız devirlerdir.

İki hâl için farklı tarifeler uygulanır. Miras yoluyla geçen mallarda oranlar daha düşüktür; sağlar arası karşılıksız devirlerde ise oran belirgin biçimde yükselir. Bu ayrım, aile içi mal devirlerinde planlama yapılmasının neden önemli olduğunu gösterir.

Verginin konusuna taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket hisseleri, altın ve değerli eşyalar girer. Yani yalnızca gayrimenkul değil, murisin bıraktığı tüm malvarlığı beyana konu olur.

Veraset Vergisi Oranları 2026

Tarife artan oranlıdır ve matrah dilimlerine göre yükselir. Veraset yoluyla intikallerde oran yüzde 1'den başlar ve en üst dilimde yüzde 10'a ulaşır; ivazsız intikallerde ise yüzde 10 ile yüzde 30 arasında uygulanır.

Tarife dilimleri de istisna tutarları gibi her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 2026 için bu güncelleme yüzde 25,49 oranında yapılmış ve tebliğle duyurulmuştur.

Kalem	2026 tutarı veya oranı
Füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hissesinde istisna	2.907.136 TL
Füruğ bulunmaması hâlinde eşe isabet eden hissede istisna	5.817.845 TL
İvazsız intikallerde istisna	66.935 TL
Veraset yoluyla intikalde oran	%1 - %10
İvazsız intikalde oran	%10 - %30
Beyan süresi (ölüm Türkiye'de)	4 ay
Ödeme	3 yılda, 6 eşit taksitte

İstisna tutarları kişi başına uygulanır. Yani üç çocuğa kalan bir mirasta her çocuk kendi payı için ayrı ayrı 2.907.136 TL istisnadan yararlanır; bu, çoğu orta ölçekli mirasın fiilen vergi dışında kalması anlamına gelir.

Veraset Vergisi Beyannamesi Ne Zaman Verilir?

Süre, ölümün nerede gerçekleştiğine ve mükelleflerin nerede bulunduğuna göre değişir. Ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mirasçılar da Türkiye'deyse beyanname, ölüm tarihini izleyen 4 ay içinde verilir.

Mirasçılar yurt dışındaysa süre 6 aya çıkar. Ölüm yurt dışında gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye'deyse yine 6 ay, mirasçılar da murisin bulunduğu ülkedeyse 4 ay uygulanır. Diğer hâllerde süre 8 aya kadar uzayabilir.

Beyanname, murisin son ikametgâhının bulunduğu yer vergi dairesine verilir. Kemal Bey'in dosyasında sorun tam olarak buradaydı; süre dolduktan sonra yapılan beyan cezalı hâle geldi.

Beyannameye hangi belgeler eklenir?

Belgeleri baştan toplamak süreci hızlandırır. En sık istenenler şunlardır:

• Veraset ilamı: noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınan mirasçılık belgesi
• Ölüm belgesi: nüfus müdürlüğünden
• Tapu senetleri: murise ait taşınmazların kayıtları
• Banka hesap dökümleri: ölüm tarihindeki bakiyeleri gösterir
• Araç ruhsatları: tescil kayıtları
• Borç belgeleri: matrahtan indirilecek borçlar için

Son maddeyi atlamayın. Murisin borçları ve cenaze giderleri matrahtan indirilir; bu belgeleri sunmadığınızda vergiyi olduğundan yüksek ödersiniz.

Veraset Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Hesap üç adımda ilerler. Önce murisin tüm malvarlığı ölüm tarihindeki değerleriyle toplanır, ardından borçlar ve giderler düşülerek net matrah bulunur. Son adımda her mirasçının payı hesaplanır ve payından istisna tutarı indirilerek tarife uygulanır.

Değerleme ölçütü mal türüne göre değişir. Taşınmazlarda emlak vergisi değeri, araçlarda kasko değeri, menkul kıymetlerde borsa rayici esas alınır. Piyasa değeri değil bu değerler kullanıldığı için matrah çoğu zaman beklenenden düşük çıkar.

Örnek hesap

Murisin 12.000.000 TL değerinde bir taşınmazı ve 3.000.000 TL banka mevduatı bulunsun; borcu 1.000.000 TL olsun. Net matrah 14.000.000 TL eder. Bu miras eş ve iki çocuk arasında paylaşıldığında her birinin payı yaklaşık 4.666.000 TL olur.

Her mirasçı kendi payından 2.907.136 TL istisnayı düşer ve kalan yaklaşık 1.759.000 TL üzerinden tarife uygulanır. Alt dilimlerdeki düşük oranlar nedeniyle kişi başına ödenecek vergi, ilk bakışta sanılandan çok daha küçük bir tutarda kalır.

Kendi dosyanız için hesabı veraset ve intikal vergisi hesaplama aracımızla çıkarabilirsiniz.

Veraset Vergisi Nasıl Ödenir?

Ödeme planı bu vergiyi diğerlerinden ayıran en rahatlatıcı özelliktir. Tahakkuktan itibaren 3 yıl içinde ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir.

Bu yapı, mirasçıların taşınmazı satmak zorunda kalmadan vergiyi karşılamasını kolaylaştırır. Taksitleri aksatmamaya dikkat edin; ödenmeyen taksitler için gecikme zammı işler ve tutar hızla büyür.

Taksitleri takvime işleyin. Mayıs ve Kasım ayları dışında bir hatırlatma gelmediği için, ilk taksiti ödeyip sonrakileri unutmak uygulamada sıkça yaşanıyor ve gecikme zammı sessizce birikiyor.

Vergi ödenmeden tapu devri yapılamaz. Vergi dairesinden alacağınız ilişik kesme belgesi, tapu ve banka işlemlerinin ön şartıdır; bu yüzden beyan ve ödeme sürecini devir planınızdan önce tamamlayın.

Veraset Vergisinden İstisna Olan Hâller

Kanun bazı intikalleri kapsam dışında tutar ya da özel istisnalar tanır. Aşağıdaki hâllerde vergi doğmaz veya azalır:

1. Miras hissesi istisnası: füruğ ve eşten her birine isabet eden hissede 2.907.136 TL
2. Eşin özel durumu: füruğ bulunmadığında eşe isabet eden hissede 5.817.845 TL
3. İvazsız intikal istisnası: bağışlarda 66.935 TL
4. Ev eşyası ve kişisel eşya: murisin kullandığı mutat ev eşyası
5. Kamu kurumlarına yapılan bağışlar: kanunda sayılan kurumlar
6. Şans oyunu ikramiyeleri: ayrı bir rejime tabidir

İkinci maddedeki fark çoğu kişinin gözünden kaçar. Çocuk bulunmayan bir mirasta eşe tanınan istisna iki katına yakın bir tutara çıkar ve bu, ödenecek vergiyi tamamen ortadan kaldırabilir.

Bağışta Veraset Vergisi Nasıl İşler?

Sağlar arası karşılıksız devirlerde tarife çok daha yüksektir; oran yüzde 10'dan başlayıp yüzde 30'a kadar çıkar. İstisna tutarı da miras hâline göre belirgin biçimde düşüktür ve 2026 için 66.935 TL'dir.

Bu fark, aile içi mal devri planlarını doğrudan etkiler. Sağlığında çocuğuna taşınmaz bağışlayan bir kişi, aynı malın mirasla geçmesi hâlinde ödenecek vergiden çok daha fazlasını ödeyebilir.

Yine de karar vermeden önce her iki senaryonun rakamını yan yana koyun; taşınmazın değeri, mirasçı sayısı ve istisna tutarları birlikte değerlendirildiğinde sonuç dosyadan dosyaya değişiyor.

Buna karşılık satış görünümlü devirler de risklidir. Gerçekte bedel ödenmeyen bir devir, idare tarafından ivazsız intikal sayılabilir ve cezalı tarhiyata konu olur. Tapu harcı tarafındaki hesabı tapu harcı rehberimizden kontrol edin.

Mirasçılar Arasında Sorumluluk Nasıl Paylaşılır?

Her mirasçı kendi payına düşen vergiden sorumludur; başka bir mirasçının ödemediği tutar sizden istenmez. Bu, verginin borçtan farklı işleyen yönüdür.

Buna karşılık beyanname mirasçılar tarafından birlikte verilebileceği gibi her mirasçı ayrı ayrı da verebilir. Uygulamada birlikte beyan tercih edilir, çünkü malvarlığının tespiti ortak bir çalışma gerektirir.

Mirasın paylaşımı konusunda anlaşamıyorsanız ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir. Bu dava vergi yükümlülüğünüzü ertelemez; ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi şablonumuzu kullanırken beyan takviminizi ayrıca takip edin.

Veraset Vergisi ile Miras Paylaşımı Nasıl İlerler?

Vergi süreci ile paylaşım süreci birbirinden bağımsız yürür ve bunu bilmemek mirasçıları çoğu zaman gereksiz gecikmeye sürükler. Beyanname, mirasçılar arasında kimin neyi alacağı henüz kararlaştırılmamış olsa bile verilir ve süresi işlemeye ölüm tarihinden itibaren başlar.

Paylaşım aşamasında ise iki yol vardır. Mirasçılar anlaşarak taksim sözleşmesi yapabilir ve payları serbestçe belirleyebilir; anlaşamadıklarında ortaklığın giderilmesi davası açılır ve mal satılarak bedeli paylaştırılır. İkinci yol hem uzundur hem de satış çoğu zaman piyasa değerinin altında gerçekleşir.

Anlaşma sağlanabiliyorsa taksim sözleşmesini yazılı yapın ve taşınmazlar bakımından tapu müdürlüğünde işlem görecek biçimde düzenleyin. Sözlü mutabakatlar, mirasçılardan biri fikir değiştirdiğinde tamamen dağılır.

Mirasçılık belgesi ne kadar sürede alınır?

Noterden alınan mirasçılık belgesi çoğu dosyada aynı gün düzenlenir ve maliyeti düşüktür. Mahkeme yolunda ise süreç birkaç haftayı bulabilir; nüfus kayıtlarının incelenmesi ve gerekiyorsa ilan yapılması gerekir.

Belgeyi almadan beyanname veremezsiniz, çünkü mirasçıların kimliği ve payları bu belgeyle ortaya konur. Bu yüzden vefat sonrası atılacak ilk adım mirasçılık belgesini çıkarmak olmalıdır.

Veraset Vergisi Beyanında Değerleme Ölçütleri

Her mal türü için farklı bir değerleme ölçütü uygulanır ve doğru ölçütü kullanmak, ödeyeceğiniz vergiyi doğrudan belirler. Yanlış ölçüt kullanmak hem fazla ödemeye hem eksik beyan nedeniyle cezaya yol açabilir.

Taşınmazlarda ölüm tarihindeki emlak vergisi değeri esas alınır; bu değer piyasa fiyatının belirgin biçimde altındadır ve mirasçılar lehine çalışır. Araçlarda kasko sigortası değeri, borsada işlem gören hisse senetlerinde borsa rayici, yabancı paralarda ise Merkez Bankası kuru kullanılır.

Ticari işletmelerde ve borsada işlem görmeyen hisselerde değerleme daha karmaşıktır ve bilanço verileri üzerinden yapılır. Bu tür dosyalarda mali müşavir desteği almadan beyanname hazırlamak, sonradan düzeltilmesi zor hatalara yol açıyor.

Veraset Vergisinde Sık Yapılan Hatalar

Cezalı duruma düşen dosyaların sebepleri neredeyse her zaman aynı:

• 4 aylık süreyi kaçırmak. En yaygın ve en pahalı hata budur.
• Borçları beyan etmemek. Murisin borçları matrahtan indirilir, belgelemezseniz fazla ödersiniz.
• Banka hesaplarını atlamak. Yalnızca taşınmaz beyan etmek eksik beyan sayılır.
• Piyasa değerini yazmak. Taşınmazlarda emlak vergisi değeri esas alınır.
• İstisnayı toplu sanmak. İstisna her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır.
• Paylaşımı beklemek. Beyan yükümlülüğü, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıktan bağımsızdır.

Beşinci madde de sıkça yanlış anlaşılıyor. İstisna, mirasın tamamına bir kez uygulanan bir indirim değildir; her mirasçının kendi payından ayrı ayrı düşülür ve bu nedenle mirasçı sayısı arttıkça toplam vergi yükü belirgin biçimde azalır.

Dördüncü madde çoğu zaman lehinize çalışır. Piyasa değeri 12.000.000 TL olan bir dairenin emlak vergisi değeri çok daha düşük olabilir ve matrah bu düşük değer üzerinden hesaplanır; yanlışlıkla piyasa değerini beyan edenler gereksiz yere yüksek vergi öder.

Sıkça Sorulan Sorular

Veraset ilamı nereden alınır?

Mirasçılık belgesini noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alabilirsiniz. Noterler bu belgeyi kısa sürede düzenler ve çoğu dosyada bu yol yeterlidir. Yabancılık unsuru bulunan, mirasçılık durumu tartışmalı ya da nüfus kayıtları eksik olan dosyalarda ise mahkemeye başvurmanız gerekir.

Mirası reddedersem vergi öder miyim?

Mirası usulüne uygun biçimde reddederseniz mirasçı sıfatınız geçmişe etkili olarak ortadan kalkar ve vergi yükümlülüğünüz doğmaz. Ret süresi kural olarak mirasın açıldığını öğrenmenizden itibaren 3 aydır ve sulh hukuk mahkemesine yazılı beyanla yapılır. Süre geçtikten sonra ret mümkün olmadığı için, murisin borçları malvarlığını aşıyorsa hızlı hareket edin.

Yurt dışındaki mallar beyana dâhil mi?

Türk vatandaşı bir murisin yurt dışındaki malvarlığı da kural olarak beyana dâhildir. Aynı mal için yabancı ülkede vergi ödenmişse çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde mahsup imkânı doğabilir. Bu tür dosyalarda mali müşavir desteği almak, hem beyanın doğruluğu hem mahsup hakkının kullanılması bakımından değerlidir.

Vergi ödenmeden tapu devri yapılabilir mi?

Yapılamaz. Tapu müdürlüğü, vergi dairesinden alınacak ilişik kesme belgesini arar ve bu belge verginin beyan edilip taksitlendirildiğini gösterir. Aynı şart banka hesaplarının mirasçılara aktarılmasında da uygulanır. Bu yüzden devir planı yapmadan önce beyan sürecini tamamlayın.

Eşe kalan mal her hâlde vergiden muaf mı?

Muaf değildir, ancak istisna tutarı yüksektir. Füruğ yani altsoy bulunmadığında eşe isabet eden hissede 2026 için 5.817.845 TL istisna uygulanır; altsoy varsa bu tutar 2.907.136 TL olur. İstisnayı aşan kısım için tarife işler. Çoğu dosyada eşin payı istisna sınırının altında kaldığı için fiilen vergi doğmaz.

Muristen kalan borçlar mirasçıya geçer mi?

Miras, aktifiyle ve pasifiyle birlikte geçtiği için murisin borçlarından da mirasçılar sorumlu olur; bu sorumluluk kural olarak kişisel malvarlığınızı da kapsar. Borçların malvarlığını aştığından şüpheleniyorsanız üç seçeneğiniz vardır: mirası reddedebilir, resmî tasfiye isteyebilir ya da mirasın resmî defterinin tutulmasını talep edebilirsiniz. Defter tutulması hâlinde sorumluluğunuz deftere yazılan borçlarla sınırlı kalır. Bu taleplerin tamamı süreye bağlı olduğu için, vefat sonrası murisin mali durumunu hızlıca değerlendirmek gerekir.

Beyandan sonra yeni bir mal ortaya çıkarsa ne yapmalıyım?

Sonradan öğrenilen banka hesabı, taşınmaz ya da alacak için ek beyanname vermeniz gerekir ve bu ek beyan, kendiliğinden yapıldığında çok daha hafif sonuç doğurur. Vergi idaresi tespit etmeden önce başvurursanız pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir, vergi ziyaı cezasından kurtulabilirsiniz. Murisin hesaplarını araştırmak için bankalara başvurabilir, tapu ve trafik kayıtlarını sorgulatabilirsiniz; mirasçılık belgesiyle bu sorgulamaların tamamı yapılabilir.

Güncel tutarları nereden doğrularım?

İstisna hadleri ve tarife dilimleri her yıl tebliğle güncellenir. Güncel metin için Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını, kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi sayfasını, yayımlanan tebliğler için Resmî Gazete arşivini kullanın.

Kemal Bey'in ödediği fazladan tutar, dört ay içinde atılacak tek bir imzayla önlenebilirdi. Vefat sonrası ilk yapılacak işlerin listesine şu iki maddeyi ekleyin: veraset ilamını çıkarın ve beyan takvimini not edin. Veraset vergisi çoğu dosyada istisna sayesinde küçük bir tutar çıkıyor; asıl maliyet, süreyi kaçırmaktan doğuyor. Dört ayı takviminize yazın, mirasçılık belgesini alın ve beyanı paylaşım tartışmasını beklemeden tamamlayın.