Uydurma Yargıtay Kararı Nasıl Anlaşılır? Künye Doğrulama ve 3 Dakikalık Kontrol

Elif Hanım Bursa'da kira davalarına bakıyor. Cevaba cevap dilekçesini teslimden bir gece önce bir sohbet botuna, kira tespitinde 30 günlük bildirim süresiyle ilgili bir Yargıtay kararı sordu. Bot üç künye verdi; ikisi Yargıtay Karar Arama'da çıkmadı, biri de 2019 tarihli bir "25. Hukuk Dairesi" kararıydı. Yargıtay'da 25. Hukuk Dairesi yok: kanun bugün on iki hukuk dairesi öngörüyor, 2016'dan önce bu sayı yirmi üçtü. Elif Hanım iki paragrafı dilekçeden çıkardı ve dayanağı TBK m.345'in metniyle kurdu.

Uydurma bir Yargıtay kararı çoğu zaman metne bakmadan, künyenin kendisinden yakalanabiliyor. Künyeyi hemen denetlemek isterseniz ücretsiz künye doğrulayıcımız açık. Aşağıdaki işaretler ise aracı açmadan önce ilk süzgeç işini görür.

Uydurma Yargıtay kararı neden bu kadar inandırıcı görünür?

Dil modeli Yargıtay kararlarının künye biçimini çok iyi öğrenmiş durumda: daire adı, "E." ve "K." kısaltmaları, yıl ve sıra numarası, tarih. Gerçek bir kayda bakmadan bu kalıbı doldurduğunda sayıları örüntüye göre üretiyor ve biçimce kusursuz, içerikçe boş bir künye çıkıyor. TBB'nin Ağustos 2026 tarihli tavsiye rehberi de avukatın, yapay zekânın kendinden emin üslubunu doğruluk göstergesi sayamayacağını yazıyor.

Sahte atıf tek tip olmuyor, pratikte dört biçimde karşınıza çıkıyor:

• Tamamen uydurma: Daire, numara ve metin hiçbir gerçek kayda karşılık gelmiyor.
• Gerçek karar, yanlış künye: İlke gerçek bir Yargıtay kararında geçiyor ama numaralar başka bir dosyaya ait ya da hiç yok.
• Gerçek künye, uydurma alıntı: Karar var; tırnak içindeki cümle o kararda geçmiyor.
• Gerçek karar, ters sonuç: Bozma kararı onama gibi aktarılıyor ya da tam tersi.

Esas ve karar numarası neyi gösterir?

Esas numarası, dosyanın daireye geldiği yılı ve o yıl içindeki sırasını gösterir; karar numarası ise kararın verildiği yılı ve o yılki sırasını. Örneğin 2017/4070 esas ve 2018/4762 karar numaralı bir künye, 2017'de daireye gelen bir dosyanın 2018'de karara bağlandığını anlatır. Bu yüzden karar yılı hiçbir zaman esas yılından önce gelemez, karar tarihi de kural olarak karar numarasının yılıyla örtüşür.

Büyük sıra numarası tek başına şüphe sebebi sayılmaz. Yoğun dairelerde bir yıl içinde on binlerce karar çıkabiliyor; 9. Hukuk Dairesi'nin 20.10.2015 tarihli bir kararının numarası 2015/29065. Şüphe, sayının büyüklüğünden çok parçalar arasındaki uyumsuzluktan doğar ve bunu görmek için kararın metnini açmanız gerekmez.

İkinci tür en sinsi olanı ve Haziran 2026'da Ankara'daki soruşturmada avukat da tam olarak bunu savundu: kararların içeriği gerçekti, künyeler yanlıştı. Mahkeme ise kararları UYAP'ta bulamadığı için aynı gün baroya ve savcılığa yazı yazdı.

Uydurma Yargıtay kararı künyeden nasıl anlaşılır?

Künyenin dört parçası var: daire, esas numarası, karar numarası ve karar tarihi. Her parça diğerleriyle ve Yargıtay'ın yapısıyla tutarlı olmak zorunda. Aşağıdaki tablo, metni açmadan önce bakabileceğiniz yedi işareti gösteriyor; tek bir işaret künyeyi çürütmez ama ikisi bir aradaysa durun.

İşaret	Örnek	Neden şüpheli
Olmayan daire	"Yargıtay 25. Hukuk Dairesi"	Yargıtay Kanunu m.5 bugün 12 hukuk ve 12 ceza dairesi öngörüyor; 2016'daki 6723 sayılı Kanun'dan önce bu sayı 23'tü.
Kapatılmış daireye yeni tarih	"Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2024 tarihli karar"	17. Hukuk Dairesi, Temmuz 2021'de yayımlanan iş bölümü kararında kapatılmış daireler arasında sayılıyor.
Karar yılı esas yılından önce	"2015/29065 E., 2014/15931 K."	Dosya önce esasa kaydedilir, karar sonra verilir. Örnek, gerçek bir künyenin (2014/15931 E., 2015/29065 K.) numaralarının yer değiştirmiş hali.
Tarih karar yılıyla uyuşmuyor	"2018/4762 K., 01.03.2017"	Karar numarası kural olarak kararın verildiği yılın sırasını taşır; karar yılı 2018 ise tarih de 2018 olmalı, gerçek tarih 01.03.2018.
Hafta sonu tarihi	"04.03.2018" (Pazar)	Hafta sonu tarihli karar olağan değildir. Tek başına kanıt sayılmaz, künyeyi yeniden açmanızı gerektirir.
Daire ile konu uyuşmuyor	Kıdem tazminatı kararının bir ceza dairesine atfedilmesi	Daireler arasında iş bölümü var. Konunun hangi daireye düştüğünü iş bölümü kararından kontrol edin.
Birebir tekrar eden alıntı	Olayları farklı iki künyenin altında kelimesi kelimesine aynı paragraf	Yargıtay kararlarında kalıp paragraflar sık görülür, bu yüzden tekrar tek başına kanıt değildir. Ama gerekçe paragrafının tamamı aynıysa en az bir eşleştirme yanlış olabilir.

Daire sayısının dayanağı Yargıtay Kanunu m.5 (kanun metni). Kapatılan daireleri, 9 Temmuz 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Birinci Başkanlık Kurulu kararından izleyebilirsiniz (karar metni).

Gerçek bir künye ve bozulmuş halleri

Doğru künye şöyle: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2017/4070 E., 2018/4762 K., 01.03.2018 (kıdem tazminatı). Yapay zekâ çıktılarında aynı künyenin şu bozuk biçimlerine rastlanabilir:

• "Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2017/4070 E., 2018/4762 K.": daire değişmiş, numaralar başka dairede tutuyor.
• "Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 2017/4070 E.": hukuk yerine ceza dairesi yazılmış.
• "2018/4762 E., 2017/4070 K.": esas ile karar yer değiştirmiş, karar yılı esas yılından önceye düşmüş.
• "2018/4762 K., 04.03.2018": tarih bir Pazar gününe kaymış.

Yargıtay kararı künyesi nereden doğrulanır?

Ücretsiz iki resmî yol var: Yargıtay'ın kendi karar arama sitesi ve Adalet Bakanlığı'nın UYAP Emsal Karar Arama sayfası. Yargıtay kararları için ilki esas; UYAP Emsal ise bölge adliye mahkemesi kararlarında işe yarar. İkisinde de bulamadığınız bir künyeyi ticari bir veritabanında ya da künye doğrulayıcıda ikinci kez arayın.

Yargıtay Karar Arama

karararama.yargitay.gov.tr ücretsiz. Detaylı aramada daireyi seçip esas ve karar numarasını ayrı alanlara yazabilir, karar tarihi de girebilirsiniz. Künyenin tamamını tek kutuya yapıştırmak yerine numaraları ayrı ayrı girin; daire yanlışsa numarayla bulduğunuz karar size doğru daireyi de gösterir.

Sınırı da bilin: her Yargıtay kararı bu sitede yayımlanmış olmayabilir. Bulamadığınız kararı uydurma saymadan önce başka bir kaynakta arayın; tam metnini göremiyorsanız dilekçede kullanmayın.

UYAP Emsal Karar Arama

emsal.uyap.gov.tr Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nün sayfası. Burada bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ve bazı ilk derece mahkemelerinin (asliye ticaret, fikrî ve sınaî haklar) kararları aranıyor; esas numarası, karar numarası, tarih ve kelime alanları var. Yargıtay kararları bu sayfada aranmıyor, sayfa Yargıtay ve Danıştay'ın kendi arama sitelerine bağlantı veriyor. İstinaf kararına atıf yapılmışsa ilk bakacağınız yer burası.

EvrakAI künye doğrulayıcı

Yargıtay künye doğrulayıcı ücretsiz bir araç. Künyeyi daire, esas ve karar numarasıyla yazıyorsunuz; araç kararın 20 milyondan fazla kararlık havuzumuzda olup olmadığını, dairesini ve tarihini gösteriyor. Numaralar başka bir daireye aitse "daire farklı" uyarısı veriyor. Esas ile karar numarasından yalnız biri tutuyorsa bunu ayrıca belirtiyor; Danıştay künyelerinde de çalışıyor.

Aracın sınırları belli ve tam metni göstermiyor; metni okumak için resmî aramaya ya da Avukat Portal'daki içtihat aramasına geçmeniz gerekiyor. Havuzda bulunmayan bir künye kesin olarak uydurma sayılmıyor, çünkü yayımlanmamış kararlar ve 2000 öncesi Yargıtay kararları havuzda sınırlı. Günlük sorgu sayısı da sınırlı tutuluyor.

2026'daki uydurma karar soruşturmasında ne oldu?

Haziran 2026'da Ankara'nın Kızılcahamam ilçesindeki bir davada, savunma dilekçesinde gösterilen Yargıtay kararları duruşmada karşı taraf avukatının dikkat çekmesiyle gündeme geldi. Mahkeme kararları UYAP'ta belirtilen bilgilerle bulamadı ve aynı gün Ankara Barosu'na ve Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirimde bulundu. Basına yansıyan haberlere göre hem baro hem savcılık soruşturma başlattı.

Dilekçeyi imzalayan avukatın 25 yıllık meslek geçmişi vardı. Yapay zekâyı metni içtihatla desteklemek için kullandığını söyledi; ona göre araç var olan kararları eklemiş, ancak künyelerini yanlış yazmıştı. Sehven bir hata olduğunu, kasıt bulunmadığını belirtti. Soruşturmaların sonucu bu yazı hazırlanırken basına yansımamıştı (Sözcü, 18 Haziran 2026; CNN Türk, 19 Haziran 2026).

Kararın içeriği gerçek olsa bile künyesi yanlışsa mahkeme o kararı bulamaz ve atıf işlevini yitirir. Doğrulama yükü de atfı yapan avukatta kalır.

Mata v. Avianca davasında ne olmuştu?

Mata v. Avianca, New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi'nde görülen bir kişisel yaralanma davası. Davacı vekilleri, davanın reddi talebine karşı verdikleri dilekçede ChatGPT'nin ürettiği ve gerçekte var olmayan kararlara atıf yaptı. Hâkim P. Kevin Castel, 22 Haziran 2023 tarihli kararında iki avukata ve bürolarına müteselsilen 5.000 dolar para cezası verdi.

Kararda sahte olduğu anlaşılan altı karar adıyla sayılıyor: Varghese, Shaboon, Petersen, Martinez, Durden ve Miller. Mahkeme avukatlara, kararı ve duruşma tutanağını hem müvekkile hem de sahte kararların yazarı olarak gösterilen her hâkime 14 gün içinde mektupla göndermelerini de emretti. Kararın metni Justia üzerinde yayımlanıyor.

Davanın en öğretici ayrıntısı doğrulama yöntemiyle ilgili. Avukat, telefonundan ChatGPT'ye "Varghese gerçek bir dava mı" diye sormuş, gerçek olduğu ve hukuk veritabanlarında bulunabileceği cevabını almıştı. Doğrulamanın modelin dışındaki bir kaynakta yapılması gerekir; dil modeline kendi ürettiği atfı sormak bu işi görmez. ABD'deki benzer örnekleri halüsinasyon yazımızda derledik.

Uydurma künye dilekçeye girdiyse ne yapmalısınız?

Hatayı fark ettiğiniz anda düzeltmek, çoğu zaman sessiz kalmaktan daha az zarar verir. TBB tavsiye rehberi, hatalı ya da uydurma bir çıktının dosyaya girdiği sonradan anlaşılırsa avukatın müvekkil menfaatini gözeterek merciyi bilgilendirme ve düzeltme imkânlarını hemen değerlendirmesini istiyor. Rehberin büro içi olay müdahalesi bölümü de sorumlu avukata bildirim yapılmasını, dosyaya etkinin değerlendirilmesini ve gerekirse müvekkilin bilgilendirilmesini öngörüyor.

1. Künyeyi yeniden arayın ve kararın gerçek olup künyesinin yanlış yazılmış olma ihtimalini eleyin. Doğru künyeyi bulduysanız onu kullanın.
2. Kısa bir beyan dilekçesiyle düzeltme yapın; hangi sayfadaki hangi atfın sehven yazıldığını, yerine neyin geçtiğini ya da atfın geri alındığını açıkça yazın.
3. Müvekkili bilgilendirin ve hatanın dosyaya etkisini not edin.
4. Hatanın hangi aşamada kaçtığını kullanım kaydından bulun; aynı aracı aynı iş için kullanmaya devam edecekseniz doğrulama adımını sıkılaştırın.

Karşı taraf ya da mahkeme hatayı sizden önce fark ettiyse de aynı adımlar geçerli. Kızılcahamam'daki olayda künye duruşmada gündeme gelmişti; böyle bir durumda açıklamayı gecikmeden ve yazılı olarak yapın.

Uydurma Yargıtay kararı kullanan avukatın sorumluluğu nedir?

Sorumluluk avukatta kalıyor ve bunun dayanağı yeni sayılmaz. Avukatlık Kanunu m.34 avukattan görevini özen ve doğrulukla yapmasını istiyor; 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla değişen m.134 de özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hal ve hareketleri disiplin cezası sebebi sayıyor. Kanunda uydurma künye için ayrı bir bent yok; değerlendirme bu genel hükümler ve m.135'teki benzer eylem bentleri üzerinden yapılıyor.

Hak kaybı doğduysa tablo ağırlaşıyor, çünkü m.135'e göre takip edilen işte özen yükümlülüğünü ihlal ederek hak kaybına yol açmak kınama cezası gerektiriyor. Ceza kesinleştikten sonra 5 yıl içinde yeni bir disiplin fiili işlenirse bir derece ağır ceza uygulanıyor (m.136). Savunma için en az 10 gün süre verilmesi ise zorunlu (m.137). Metnin güncel hâli Mevzuat Bilgi Sistemi'nde.

Mahkeme tarafında HMK m.33, hâkimin Türk hukukunu resen uygulayacağını söylüyor. Uydurma bir içtihat hâkimi bağlamaz, ama dilekçenin inandırıcılığını ve avukatın güvenilirliğini zedeler. TBB'nin tavsiye rehberi de uydurma içtihat sunulmasını somut olaya göre mesleki özen yükümlülüğünün ağır ihlali sayılabilecek bir durum olarak görüyor ve hata fark edildiğinde merciin hemen bilgilendirilmesini istiyor. Ayrıntıları TBB tavsiye rehberi yazımızda topladık.

Dilekçede Yargıtay kararı künyesi nasıl yazılmalı?

Künyeyi eksiksiz yazmak hem sizin hem hâkimin doğrulamasını kolaylaştırır. Daire adı, esas ve karar numarası ile karar tarihi birlikte yer almalı; yalnız yıl ve daire veren bir atıf aranamaz, dolayısıyla doğrulanamaz. Alıntı yapıyorsanız cümleyi kararın metninden kopyalayın, özetliyorsanız özet olduğunu belirtin.

Biz şu biçimi öneriyoruz: "Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 01.03.2018 tarihli, 2017/4070 esas ve 2018/4762 karar sayılı kararı". Bu yazımda dört parçanın hepsi var ve sıralama Yargıtay Karar Arama'daki alanlarla örtüşüyor. Davanın sonucunu değiştirebilecek bir karara dayanıyorsanız tam metni dilekçeye ek olarak koymak hâkimin işini hızlandırır.

Süreye bağlı konularda içtihattan önce kanun metnine dayanın. Elif Hanım'ın dosyasındaki soru TBK m.345'te zaten cevaplı: dava yeni dönemden en geç 30 gün önce açılırsa ya da bu süre içinde yazılı artış bildirimi yapılmışsa, yeni dönem sonuna kadar açılan davada belirlenen kira o dönemin başından itibaren bağlayıcı oluyor. Madde metni açıkken künyesi şüpheli bir karara ihtiyaç kalmıyor.

Bir künyeyi 3 dakikada nasıl kontrol edersiniz?

Aşağıdaki beş adım tek bir künye için yaklaşık 3 dakika sürüyor. Dilekçedeki her künyeye ayrı ayrı uygulayın; on künyelik bir istinaf dilekçesi için yarım saat ayırın. Sıra önemli, çünkü ilk iki adım resmî aramaya hiç gitmeden sahte künyelerin bir kısmını eler.

1. Künyeyi parçalara ayırın, 20 saniye: Daire, esas numarası, karar numarası ve tarihi ayrı satırlara yazın. Parçalardan biri eksikse künyeyi tamamlamadan ilerlemeyin.
2. Mantık kontrolü yapın, 30 saniye: Daire o tarihte var mı, karar yılı esas yılından küçük mü, tarihin yılı karar numarasının yılıyla aynı mı, tarih hafta sonuna mı denk geliyor?
3. Resmî aramada açın, 60 saniye: Yargıtay Karar Arama'da daireyi seçip esas ve karar numarasını girin. Çıkmazsa numaraları daire seçmeden arayın; yine yoksa künye doğrulayıcıya yazın.
4. Metni okuyun, 60 saniye: Dilekçedeki alıntı kararda kelimesi kelimesine geçiyor mu, sonuç dilekçede söylenenle aynı mı? Olayın sizin dosyanıza ne kadar benzediğine de bakın.
5. Not düşün, 10 saniye: Dosyaya "doğrulandı, tarih, kaynak" diye kısa bir kayıt ekleyin. TBB rehberi önemli kullanımların doğrulama sonucunun kayda geçirilmesini istiyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekâya "bu karar gerçek mi" diye sormak yeterli mi?

Hayır. Mata v. Avianca davasında avukat tam olarak bunu yaptı ve "gerçek" cevabını aldı. Model, kendi ürettiği künyeyi aynı örüntüyle onaylayabilir. Kontrolü modelin dışında, resmî arama sitesinde ya da kararı tam metniyle gösteren bir veritabanında yapın.

Yargıtay Karar Arama'da çıkmayan karar uydurma mıdır?

Her zaman öyle olmaz; bazı kararlar yayımlanmamış olabilir, künyede tek bir rakam yanlış girilmiş olabilir. Numaraları daire seçmeden arayın, ticari bir içtihat veritabanında ve künye doğrulayıcıda tekrar deneyin. Tam metnini göremediğiniz bir Yargıtay kararını yine de dilekçeye koymayın.

Künye doğrulayıcı neden tam metni göstermiyor?

Araç herkese açık; karar metinlerinin toplu olarak kopyalanmasını önlemek için yalnız mahkeme, daire, esas, karar ve tarih bilgisini döndürüyor. Tam metni Yargıtay Karar Arama'dan ya da Evrak AI Avukat Portal'daki içtihat aramasından okuyabilirsiniz. Portal'daki asistan dayandığı kararı gösteriyor; önemli kararlarda metni açıp doğrulayın.

Karşı tarafın dilekçesinde uydurma karar görürsem ne yapmalıyım?

Beyan dilekçenizde künyeyi hangi kaynaklarda aradığınızı ve bulamadığınızı yazın. Suçlayıcı bir dil kullanmayın; künye yanlış yazılmış da olabilir. Hâkim Türk hukukunu resen uygular, ama künyenin bulunamadığını kayda geçirmek atfın dilekçedeki ağırlığını ortadan kaldırır.

Bölge adliye mahkemesi kararlarında aynı kontroller geçerli mi?

Mantık aynı: esas yılı, karar yılı ve tarih birbirini tutmalı. Fark, daire numarasında. Bölge adliye mahkemelerinin daire sayısı bölgeden bölgeye değişiyor; bir ildeki bölge adliye mahkemesinde var olan bir hukuk dairesi başka bir ilde olmayabilir. Künyeyi UYAP Emsal Karar Arama'da, ilgili bölge adliye mahkemesinin dairesini seçerek arayın.

Danıştay kararlarında da aynı kontrol geçerli mi?

Evet. Danıştay kararları için karararama.danistay.gov.tr adresini kullanın; künye doğrulayıcı da Danıştay künyelerinde çalışıyor. Esas yılı, karar yılı ve tarih uyumu aynı mantıkla kontrol edilir.

Yapay zekâ ile içtihat aramak tamamen riskli mi?

Kaynağını gösteren bir araçla hatayı yakalamak kolaylaşır; künyeyi açıp metni okuma adımı yine kalır. Genel bir sohbet botuna sorulan sorunun cevabındaki künye ise bu adım olmadan hiç kullanılmamalı. Yöntemi yapay zekâ ile içtihat arama yazımızda, dilekçe tarafını ChatGPT ile dilekçe yazma yazımızda anlattık.

Elif Hanım dilekçeyi o gece yarısına doğru UYAP'tan gönderdi; içinde açılamayan tek bir künye yoktu. İki hafta sonra karşı tarafın ikinci cevap dilekçesinde iki Yargıtay kararı vardı ve ikisini de 3 dakikalık rutinle kontrol etti. Biri gerçekti, öteki ise karar yılı esas yılından önce gelen bir künyeydi. Beyan dilekçesinde bunu tek cümleyle yazdı, künyeyi nerelerde aradığını da ekledi.