Gecikme Zammı ve Gecikme Faizi Hesaplama Rehberi 2026

Gecikme Zammı ve Gecikme Faizi Farkı

Gecikme zammı ve gecikme faizi birbirine karıştırılan ancak farklı hukuki kavramlardır. Gecikme zammı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereğince kamu alacaklarının vadesinde ödenmemesi halinde uygulanan bir yaptırımdır. Gecikme faizi ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesi gereğince, verginin normal vadesinde ödenmemesi durumunda uygulanan ek mali yüktür.

Pratikte her iki kavram da "geç ödeme cezası" anlamında kullanılsa da hukuki sonuçları farklıdır. Gecikme zammı tüm kamu alacakları için geçerlidir (vergi, SGK primi, idari para cezası, belediye alacakları vb.), gecikme faizi ise yalnızca vergi borçları için uygulanır.

2026 Gecikme Zammı Oranı

Gecikme zammı oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve genellikle aylık olarak ifade edilir. Bu oran ekonomik koşullara göre dönemsel olarak güncellenir. Gecikme zammı, her ay için ayrı ayrı hesaplanır; ay kesirleri tam ay olarak kabul edilir.

Hesaplama formülü: Gecikme Zammı = Gecikmiş Kamu Alacağı × Aylık Gecikme Zammı Oranı × Geciken Ay Sayısı. Örneğin 10.000 TL vergi borcunuz var ve 3 ay gecikmiş, aylık gecikme zammı oranı %3,5 ise: 10.000 × 0,035 × 3 = 1.050 TL gecikme zammı ödemeniz gerekir.

EvrakAI Gecikme Zammı Hesaplama aracıyla güncel oranlarla gecikme zammı tutarını hızlıca hesaplayabilirsiniz.

Gecikme Faizi Hesaplama

Gecikme faizi, verginin normal vadesinden (tahakkuk tarihinden) son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar geçen süre için hesaplanır. Aylık gecikme faizi oranı, gecikme zammı oranıyla aynıdır.

Gecikme faizi genellikle vergi incelemesi sonucunda tespit edilen matrah farkları üzerinden tarh edilen vergiler için uygulanır. Beyanname üzerinden kendiliğinden tahakkuk eden vergilerde ise gecikme zammı uygulanır.

Önemli fark: Gecikme faizi verginin aslına eklenerek toplu olarak tahakkuk ettirilir, gecikme zammı ise ödeme tarihine kadar işlemeye devam eder.

Gecikme Faizi Hesaplama aracımızla vergi borçlarınız üzerindeki gecikme faizini hesaplayabilirsiniz.

SGK Prim Borçlarında Gecikme Zammı

SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) prim borçlarında da gecikme zammı uygulanır. İşverenlerin çalışanlarına ait SGK primlerini yasal süresinde ödememeleri durumunda her geçen ay için gecikme zammı işler.

SGK prim borçlarında gecikme zammı, 5510 sayılı Kanun gereğince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplanır. Yani aynı gecikme zammı oranları geçerlidir. Ancak SGK, prim borçları için yapılandırma imkânı da sağlayabilir. Yapılandırma kapsamında gecikme zammı yerine daha düşük bir oran (Yİ-ÜFE) uygulanabilir.

SGK Prim Hesaplama aracımızla aylık prim tutarlarınızı, Gecikme Zammı Hesaplama aracımızla da gecikmiş primlerin zammını hesaplayabilirsiniz.

Temerrüt Faizi (Özel Hukuk)

Temerrüt faizi, özel hukuk ilişkilerinde borcun vadesinde ödenmemesi halinde uygulanan faizdir. Ticari işlerde temerrüt faizi oranı TCMB avans faiz oranına göre belirlenir, adi (ticari olmayan) işlerde ise yasal faiz oranı uygulanır.

Kira borçlarında, sözleşme bedellerinde veya tazminat alacaklarında temerrüt faizi talep edilebilir. Alacaklının borcluyu temerrüde düşürmesi için ihtarname göndermesi gerekir. EvrakAI ihtarname şablonlarıyla yasal formata uygun ihtarname hazırlayabilirsiniz.

Temerrüt Faizi Hesaplama aracımız ve Yasal Faiz Oranı aracımız bu hesaplamalarda size yardımcı olur.

Vergi Borcu Yapılandırma

Vergi ve SGK prim borçlarında yapılandırma kanunları (af kanunları) zaman zaman çıkarılır. Bu kanunlar kapsamında gecikme zammı ve cezaların bir kısmı silinir, kalan borç Yİ-ÜFE oranıyla güncellenir ve taksitlendirme imkânı sunulur.

Yapılandırma başvuruları genellikle sınırlı bir süre içinde yapılır. Başvuru süresini kaçırmamak için Gelir İdaresi Başkanlığı ve SGK duyurularını takip etmek önemlidir.