Freelancer Sözleşmesi Nedir?
Freelancer sözleşmesi, serbest çalışan (freelancer) ile hizmet alan (müşteri/işveren) arasında yapılan hizmet veya eser sözleşmesidir. Türk Borçlar Kanunu'nda "freelancer sözleşmesi" adıyla özel bir düzenleme yoktur; bu ilişki genellikle eser sözleşmesi (TBK m. 470-486) veya vekâlet sözleşmesi (TBK m. 502-514) kapsamında değerlendirilir.
Freelancer ilişkisi, iş sözleşmesinden temel olarak bağımsızlık unsuru ile ayrılır. Freelancer, işin ne zaman, nerede ve nasıl yapılacağını büyük ölçüde kendisi belirler. İşveren-çalışan ilişkisindeki bağımlılık unsuru yoktur. Bu ayrım, vergi, SGK ve iş hukuku açısından önemli sonuçlar doğurur.
Freelancer Sözleşmesinde Bulunması Gerekenler
1. Taraf bilgileri: Hizmet veren (freelancer) ve hizmet alan (müşteri) tarafların tam kimlik/ticaret unvanı ve iletişim bilgileri.
2. Hizmet kapsamı (Scope of Work): Yapılacak işin detaylı tanımı, teslimatlar (deliverables), kalite kriterleri ve kabul koşulları. Bu bölüm ne kadar detaylı olursa, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklar o kadar azalır.
3. Süre ve takvim: Projenin başlangıç tarihi, bitiş tarihi, ara teslimat tarihleri (milestones) ve gecikme durumunda uygulanacak yaptırımlar.
4. Ücret ve ödeme koşulları: Toplam ücret veya saatlik/günlük/proje bazlı ücret, ödeme takvimi (peşin, tamamlanınca, aylık vb.), ödeme yöntemi (havale, EFT) ve fatura düzenleme koşulları.
5. Fikri mülkiyet hakları: Üretilen eserin (yazılım kodu, tasarım, metin vb.) fikri mülkiyet haklarının kime ait olacağı açıkça belirtilmelidir. Genellikle ödeme tamamlandığında haklar müşteriye devredilir.
6. Gizlilik: Proje kapsamında öğrenilen bilgilerin gizliliği. Ayrı bir NDA da imzalanabilir.
7. Revizyon hakları: Kaç revizyon hakkı olduğu, ek revizyon ücretleri.
8. Fesih koşulları: Sözleşmenin erken sonlandırılma koşulları, bildirim süreleri ve fesih durumunda ödeme düzenlemeleri.
9. Bağımsız çalışan beyanı: Freelancer'ın bağımsız çalışan olduğu, işçi-işveren ilişkisi bulunmadığı açıkça belirtilmelidir.
Freelancer Vergi Yükümlülükleri
Freelancer olarak çalışanların vergi yükümlülükleri:
- Gelir vergisi: Serbest meslek kazancı olarak beyan edilir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir.
- KDV: Yıllık hasılat belirli sınırı aşıyorsa KDV mükellefi olunur. Sınır altında kalınırsa basit usul veya vergiden muaf serbest meslek erbabı olarak çalışılabilir.
- Stopaj: Hizmet alan firma, freelancer'a yapılan ödemelerden %20 stopaj (gelir vergisi tevkifatı) keser.
- Serbest meslek makbuzu: Her ödeme için serbest meslek makbuzu düzenlenmesi gerekir.
SGK Yükümlülükleri
Freelancer'lar, 5510 sayılı Kanun'un 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılır. Vergi mükellefi olunduğu tarihten itibaren SGK tescili otomatik yapılır. Bağ-Kur primi aylık olarak ödenir ve emeklilik, sağlık sigortası haklarını kapsar.
İş Sözleşmesi mi, Freelancer Sözleşmesi mi?
Bu ayrım çok önemlidir. Eğer ilişki gerçekte işçi-işveren ilişkisi niteliğindeyse (belirli saatlerde çalışma, işverenin emir ve talimatlarına bağlılık, süreklilik), freelancer sözleşmesi imzalanmış olsa bile mahkeme bu ilişkiyi iş sözleşmesi olarak nitelendirebilir. Bu durumda işveren; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve SGK prim farklarını ödemek zorunda kalır.
EvrakAI ile Freelancer Sözleşmesi Oluşturma
Profesyonel bir freelancer sözleşmesi hazırlamak için EvrakAI freelancer sözleşmesi şablonunu kullanabilirsiniz. Proje bilgilerini, ücret koşullarını ve teslimat takvimini girin; yapay zeka hukuka uygun profesyonel bir sözleşme hazırlasın. Gizlilik sözleşmesi (NDA) de eklemek isterseniz NDA şablonumuzu kullanabilirsiniz.