Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır? 2026 Rehberi

Fazla Mesai (Fazla Çalışma) Nedir?

Fazla çalışma, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Fazla çalışma yapan işçiye, her fazla saat için normal saatlik ücretinin %50 zamlı hali ödenir. Fazla çalışma, işçinin onayı olmadan yaptırılamaz; işçi her yıl başında yazılı olarak fazla çalışma onayı verir.

Fazla sürelerle çalışma ise haftalık 45 saatin altında belirlenen çalışma süresinin 45 saate kadar olan kısmıdır. Örneğin haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlenmişse, 40-45 saat arası "fazla sürelerle çalışma" olup her saat için %25 zamlı ücret ödenir.

Fazla Mesai Ücreti Hesaplama

Formül: Normal saatlik ücret × 1,5 × fazla çalışma saati

Normal saatlik ücret: Aylık brüt ücret / 225 (aylık normal çalışma saati = 7,5 saat × 30 gün)

Hesaplama örneği: Aylık brüt maaşı 30.000 TL olan ve ayda 20 saat fazla mesai yapan bir işçi için:

• Normal saatlik ücret: 30.000 / 225 = 133,33 TL
• Fazla mesai saatlik ücreti: 133,33 × 1,5 = 200 TL
• Aylık fazla mesai ücreti: 200 × 20 = 4.000 TL brüt

Fazla Mesai Sınırları

İş Kanunu, fazla çalışmaya belirli sınırlar getirmiştir:

• Yıllık sınır: Fazla çalışma süresi yılda 270 saati geçemez.
• Günlük sınır: Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz (fazla mesai dahil).
• İşçi onayı: Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gereklidir. İşçi, verdiği onayı geri alma hakkına sahiptir.
• Yasak gruplar: 18 yaşından küçükler, gebe ve yeni doğum yapmış kadınlar, sağlık durumu uygun olmayanlar fazla mesai yapamaz.

Hafta Tatili ve Genel Tatil Ücreti

Hafta tatili ücreti: Haftanın 6 günü çalışan işçi, 7. gün (genellikle Pazar) hafta tatili hakkına sahiptir. Hafta tatilinde çalıştırılan işçiye, o günün ücreti %100 zamlı olarak ödenir (toplam 2 günlük ücret).

Ulusal bayram ve genel tatil ücreti: Resmi tatil günlerinde çalıştırılan işçiye, o günün ücreti %100 zamlı olarak ödenir. Çalışmasa bile tatil ücreti ödenir; çalışırsa 1+1 = 2 günlük ücret alır.

Resmi tatil günleri: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim, Ramazan Bayramı (3,5 gün) ve Kurban Bayramı (4,5 gün).

Fazla Mesai İspatı

Fazla mesai uyuşmazlıklarında ispat yükü işçiye aittir. Ancak işverenin iş yeri kayıtlarını tutma yükümlülüğü vardır. İspat araçları:

• İşyeri giriş-çıkış kayıtları: Kart basma, parmak izi veya yüz tanıma sistemleri
• Bordro kayıtları: Fazla mesai ödemesinin bordrolarda görünmesi
• Tanık beyanları: İş arkadaşlarının tanıklığı
• E-posta ve mesajlar: Mesai saatleri dışında gönderilen iş e-postaları
• Güvenlik kamerası kayıtları: İş yerindeki kamera görüntüleri

Yargıtay kararlarında, fazla mesai ücretinden %30 hakkaniyet indirimi uygulanması yerleşik içtihattır. Bu indirim, tanık beyanlarına dayanan hesaplamalarda uygulanır.

Fazla Mesai Ücreti Ödenmezse

Fazla mesai ücretinin ödenmemesi, işçiye haklı fesih hakkı tanır (İş Kanunu m. 24/II-e). İşçi bu gerekçeyle iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatına hak kazanır. Ayrıca ödenmeyen fazla mesai ücreti için iş mahkemesinde dava açılabilir. Zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Online Fazla Mesai Hesaplama

Fazla mesai ücretinizi hesaplamak için EvrakAI Fazla Mesai Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Brüt maaş, fazla mesai saati ve tatil günü çalışma bilgilerini girin; ücretinizi anında hesaplayın.