Boşanma Türleri
Türk hukukunda boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) kapsamında düzenlenmektedir. Boşanma iki temel şekilde gerçekleşir:
- Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3): Tarafların tüm konularda (velayet, nafaka, mal paylaşımı, tazminat) anlaşması halinde, evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması koşuluyla başvurulabilir. Daha hızlı ve daha az maliyetli bir süreçtir.
- Çekişmeli boşanma: Tarafların anlaşamadığı konuların bulunması halinde, her iki tarafın iddia ve delillerini sunduğu ve mahkemenin karar verdiği boşanma türüdür. Süreç daha uzun ve daha maliyetlidir.
Anlaşmalı Boşanma Süreci
Anlaşmalı boşanma için yerine getirilmesi gereken yasal koşullar:
- Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması
- Tarafların birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi
- Hakimin her iki tarafı da bizzat dinlemesi (vekil aracılığıyla yapılamaz)
- Boşanma protokolünün hakim tarafından uygun bulunması
Boşanma protokolünde şu konularda mutlaka anlaşma sağlanmalıdır:
- Müşterek çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzenlemesi
- İştirak nafakası (çocuklar için) ve yoksulluk nafakası (eş için)
- Edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında mal paylaşımı
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
- Aile konutu (kira veya tapu) ile ilgili düzenleme
Anlaşmalı boşanma davası genellikle tek celsede sonuçlanır. Dava açılmasından kararın kesinleşmesine kadar ortalama 1-3 ay sürer.
Çekişmeli Boşanma Sebepleri
Türk Medeni Kanunu'nda boşanma sebepleri özel ve genel sebepler olarak ikiye ayrılır:
Özel Boşanma Sebepleri
- Zina (TMK m.161): Eşlerden birinin zina yapması. Dava hakkı, zinanın öğrenilmesinden itibaren 6 ay, her halde 5 yıl içinde düşer.
- Hayata kast, pek kötü muamele (TMK m.162): Fiziksel şiddet, psikolojik şiddet. Dava hakkı öğrenmeden itibaren 6 ay, her halde 5 yıl.
- Suç işleme, onur kırıcı davranış (TMK m.163): Yüz kızartıcı suç işleme veya haysiyetsiz yaşam sürme.
- Terk (TMK m.164): En az 6 ay süreyle eşin ortak konutu terk etmesi. 4 aylık süre sonunda ihtar çekilmesi ve 2 ay daha beklenmesi gerekir.
- Akıl hastalığı (TMK m.165): İyileşemeyeceği resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilen akıl hastalığı.
Genel Boşanma Sebebi
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166): En yaygın kullanılan boşanma sebebidir. Evliliğin devamının eşlerden biri için çekilmez hale geldiği durumlarda başvurulur. Şiddetli geçimsizlik, güven sarsılması, ekonomik sorunlar bu kapsamda değerlendirilir.
Boşanma Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
Hukuki açıdan geçerli bir boşanma dilekçesinde şu unsurlar yer almalıdır:
- Mahkeme bilgisi: Aile Mahkemesi (yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi)
- Davacı bilgileri: Ad, soyad, TC kimlik numarası, adres
- Davalı bilgileri: Ad, soyad, TC kimlik numarası, adres
- Dava konusu: Boşanma ve fer'i taleplerin (velayet, nafaka, tazminat) belirtilmesi
- Olayların anlatımı: Boşanma sebebinin açık ve kronolojik anlatımı
- Velayet talebi: Müşterek çocuklar varsa velayet düzenlemesi
- Nafaka talebi: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve tedbir nafakası
- Tazminat talebi: Maddi ve manevi tazminat talepleri
- Mal paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma alacağı talebi
- Deliller ve tanıklar: Tanık bilgileri, mesaj kayıtları, banka dökümleri vb.
- Hukuki dayanak: İlgili TMK maddeleri
Boşanma Sürecinde Mali Konular
Nafaka Türleri
- Tedbir nafakası: Dava süresince mahkemece belirlenen geçici nafaka
- İştirak nafakası: Boşanma sonrası velayeti almayan eşin çocuklar için ödediği nafaka
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen nafaka. Kusursuz veya daha az kusurlu eş talep edebilir.
Mal Paylaşımı
2002 sonrası evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Evlilik süresince edinilen malların (maaş, kira geliri, yatırım geliri) değerinin yarısı diğer eşe aittir. Kişisel mallar (miras, kişisel hediye) bu paylaşımın dışındadır.
Boşanma Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Boşanma kararını aceleye getirmeyin; mümkünse arabuluculuk veya aile terapisi deneyin.
- Çocukların velayeti konusunda çocuğun üstün yararını ön planda tutun.
- Mali belgelerinizi (banka dökümleri, tapu kayıtları, maaş bordrosu) düzenli saklayın.
- Sosyal medya paylaşımlarınıza dikkat edin; mahkemede delil olarak kullanılabilir.
- Şiddet veya tehdit durumunda derhal koruma kararı (6284 sayılı Kanun) talep edin.
- Çekişmeli boşanma davasında mutlaka bir avukattan hukuki destek alın.
EvrakAI ile Boşanma Dilekçesi
EvrakAI ile anlaşmalı boşanma protokolü ve boşanma dilekçesi taslağı oluşturabilirsiniz. Ayrıca nafaka hesaplama ve boşanma maliyeti hesaplama araçlarımızdan yararlanabilirsiniz. Ancak boşanma davasının özel koşulları göz önünde bulundurularak mutlaka bir avukattan hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.
İlgili Yazılar
İhtarname Nedir, Nasıl Gönderilir?
İhtarname nedir, hangi durumlarda kullanılır? Noter aracılığıyla ihtarname gönderme süreci, maliyeti ve hukuki sonuçları.
İstifa Dilekçesi Nasıl Yazılır?
İstifa dilekçesi yazma rehberi: format, gerekli bilgiler, ihbar süresi, çalışan hakları ve dikkat edilmesi gerekenler.