Miras Payı Hesaplayıcı
Türk Medeni Kanunu'nun zümre sistemine göre yasal mirasçıların paylarını ve saklı pay oranlarını hesaplayın.
Zümre Sistemi Bilgileri
1/4
Eşin payı — altsoyla (çocuklarla) birlikte
1/2
Eşin payı — ana-baba zümresiyle birlikte
3/4
Eşin payı — büyükana-büyükbaba zümresiyle
* Önceki zümrede tek bir mirasçı bile varsa sonraki zümre mirasçı olamaz (TMK m.495-497).
Miras Payı Hesaplama
Mirasbırakandan önce ölmüş ve geride çocuğu (murisin torunu) kalmış her çocuk için bir satır ekleyin. Ölmüş çocuğun payı kendi altsoyuna geçer (halefiyet).
Altsoy (çocuk/torun) bulunmadığından 2. zümre bilgileri gereklidir:
Ölmüş anne veya babanın payı, murisin kardeşlerine geçer (ana-baba bir kardeş varsayımı).
2. zümre de boş olduğundan 3. zümre (büyükana-büyükbaba) bilgileri gereklidir:
Anne tarafı
Baba tarafı
Miras Payı Nasıl Hesaplanır?
Türk hukukunda yasal mirasçılık zümre (derece) sistemine dayanır. Mirasçılar üç zümreye ayrılır ve önceki zümrede tek bir mirasçı bile bulunuyorsa sonraki zümredekiler mirasçı olamaz. Sağ kalan eş ise zümrelere dahil olmayıp her zümre ile birlikte, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişen oranda pay alır.
Zümre Sistemi ve Eşin Payı
| Zümre | Mirasçılar | Eşin Payı | Zümrenin Payı |
|---|---|---|---|
| 1. Zümre | Altsoy: çocuklar, torunlar (TMK m.495) | 1/4 | 3/4 |
| 2. Zümre | Anne-baba ve altsoyları: kardeşler, yeğenler (TMK m.496) | 1/2 | 1/2 |
| 3. Zümre | Büyükana-büyükbaba ve altsoyları: amca, hala, dayı, teyze (TMK m.497) | 3/4 | 1/4 |
| Zümre yoksa | Yalnız eş; eş de yoksa Devlet (TMK m.499, 501) | Tamamı | — |
Saklı Pay Oranları (TMK m.506)
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetname veya sağlararası kazandırmalarla dahi ortadan kaldıramayacağı asgari miras payıdır:
- Altsoy (çocuk, torun): yasal miras payının 1/2'si
- Anne ve baba: yasal miras payının 1/4'ü
- Sağ kalan eş: altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde 3/4'ü
- Kardeşler ve 3. zümre: saklı payları yoktur; mirasbırakan bu paylar üzerinde serbestçe tasarruf edebilir
Halefiyet İlkesi Nedir?
Mirasbırakandan önce ölen bir mirasçının payı ortadan kalkmaz; kendi altsoyuna geçer. Örneğin mirasbırakandan önce ölen çocuğun payını torunlar kök içinde eşit olarak paylaşır (TMK m.495/2). Aynı ilke 2. ve 3. zümrede de geçerlidir: ölmüş ebeveynin payı murisin kardeşlerine, ölmüş büyükebeveynin payı amca, hala, dayı ve teyzelere geçer.
Yasal Dayanak
Türk Medeni Kanunu — Madde 495-501 (Yasal Mirasçılar)
Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları onun altsoyudur; çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır. Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları büyükana ve büyükbabalarıdır. Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.
Türk Medeni Kanunu — Madde 499 (Sağ Kalan Eş)
Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre mirasbırakana; altsoyu ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte biri, ana-baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısı, büyükana ve büyükbabalar ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Türk Medeni Kanunu — Madde 506 (Saklı Pay)
Saklı pay; altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçüdür.
Bu hesaplayıcı bilgi amaçlıdır. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.
Miras payı, Türk Medeni Kanunu'nun zümre (derece) sistemine göre hesaplanır. Önce sağ kalan eşin payı ayrılır: eş, çocuklarla birlikte mirasçıysa 1/4, anne-baba zümresiyle birlikteyse 1/2, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikteyse 3/4 pay alır. Kalan miras, ilgili zümre içinde eşit paylaştırılır; ölmüş mirasçının payı kendi altsoyuna geçer.