ÖTV Nedir?
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), 4760 sayılı ÖTV Kanunu ile düzenlenen ve belirli mal grupları üzerinden bir defaya mahsus alınan dolaylı bir vergidir. KDV'den farklı olarak ÖTV yalnızca ilk teslimde (üretici veya ithalatçıdan nihai tüketiciye) alınır, sonraki satışlarda tekrar uygulanmaz.
ÖTV dört ana mal grubunu kapsar: (I) Akaryakıt ve türevleri, (II) Motorlu taşıtlar, (III) Alkollü içecekler ve tütün, (IV) Lüks tüketim malları (elektronik cihazlar dahil). Her grubun vergi oranları ve hesaplama yöntemleri farklıdır.
Araç ÖTV'si Hesaplama
Araç ÖTV'si, aracın motor silindir hacmi ve matrah (vergisiz fiyat) üzerinden kademeli olarak hesaplanır. 2026 yılında binek otomobillerde uygulanan ÖTV oranları şu şekildedir:
1600 cc ve altı motor hacmi: Matrah tutarına göre %45, %50 veya %80 oranında ÖTV uygulanır. Düşük matrah diliminde %45, yüksek matrah diliminde %80 oranı geçerlidir.
1600-2000 cc motor hacmi: %130 sabit oran uygulanır.
2000 cc üzeri motor hacmi: %220 sabit oran uygulanır. Bu oran lüks segment araçları önemli ölçüde pahalılaştırır.
Elektrikli araçlar: Motor gücüne (kW) göre kademeli ÖTV uygulanır. Düşük güçlü elektrikli araçlarda %10, yüksek güçlü olanlarda %60'a kadar ÖTV uygulanabilir. Elektrikli araçların ÖTV avantajı hâlâ devam etmektedir.
EvrakAI ÖTV Hesaplama aracıyla aracınızın ÖTV tutarını kolayca hesaplayabilirsiniz.
Araç Fiyatı Üzerindeki Vergi Yükü
Bir aracın son tüketiciye satış fiyatı üzerindeki toplam vergi yükü önemlidir. Vergisiz fabrika fiyatına sırasıyla ÖTV, ardından KDV eklenir. KDV, ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır. Bu nedenle vergi üzerine vergi hesaplanmış olur.
Örneğin vergisiz fiyatı 500.000 TL olan ve %50 ÖTV uygulanan bir araçta: ÖTV = 250.000 TL, KDV matrahı = 750.000 TL, KDV (%20) = 150.000 TL. Toplam vergi: 400.000 TL. Satış fiyatı: 900.000 TL. Vergi oranı toplam fiyatın %44'üne karşılık gelir.
Akaryakıt ÖTV'si
Benzin, motorin, LPG ve doğalgaz gibi akaryakıt ürünlerinde sabit tutarlı (spesifik) ÖTV uygulanır. Oran değil, litre başına sabit TL tutarı belirlenir. Akaryakıt fiyatlarındaki vergi payı genellikle %50-60 arasındadır.
Akaryakıt ÖTV'si zaman zaman ekonomik dengeleme amacıyla değiştirilebilir. Petrol fiyatları yükseldiğinde ÖTV düşürülerek pompa fiyatı stabil tutulabilir veya tersi yapılabilir.
Elektronik Cihaz ÖTV'si
Cep telefonu, tablet, dizüstü bilgisayar gibi elektronik cihazlarda %25 ÖTV uygulanır. Bu vergi, cihazın ithal veya yerli üretim olmasına bakılmaksızın uygulanır.
Elektronik cihaz alımlarında ÖTV + KDV toplam vergi yükü yaklaşık %50'yi bulur. Bu nedenle yurt dışı fiyatlarla karşılaştırıldığında Türkiye'de elektronik ürünler önemli ölçüde pahalıdır.
ÖTV İstisnası ve İndirimi
Engelli ÖTV istisnası: %90 ve üzeri engelli raporu olan kişiler, 5 yılda bir kez ÖTV'siz araç alabilir. Motor hacmi sınırı bulunmaktadır.
Diplomatik istisna: Diplomatik misyon mensupları ÖTV'siz araç alabilir.
İhracat istisnası: İhraç edilmek üzere üretilen mallar ÖTV'den istisnadır.
Taksi/dolmuş yenileme: Ticari taksi ve dolmuş sahipleri, eski aracı teslim ederek belirli koşullarda indirimli ÖTV'li araç alabilir.
Araç Alımında Toplam Maliyet
Araç alımında ÖTV ve KDV dışında da masraflar vardır: trafik tescil harcı, plaka bedeli, kasko ve trafik sigortası, yıllık MTV ve yakıt maliyeti. Toplam sahiplik maliyetini hesaplarken tüm bu kalemleri dikkate almak gerekir.
Araç kredisi kullanıyorsanız faiz maliyeti de eklenmelidir. Taşıt Kredisi Hesaplama aracımız kredi maliyetini hesaplamada yardımcı olur. Yıllık MTV için ise MTV Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İlgili Yazılar
MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) Hesaplama Rehberi 2026
2026 MTV ne kadar? Motorlu taşıtlar vergisi hesaplama, araç yaşına göre tablo, ödeme tarihleri ve muafiyetler. Detaylı rehber.
2026 Gelir Vergisi Dilimleri ve Hesaplama Rehberi
2026 gelir vergisi dilimleri nedir? Artan oranlı vergi hesaplama, beyanname verme, ücret geliri istisnası ve vergi iadesi. Detaylı rehber.
KDV Hesaplama Rehberi 2026: Oranlar, Formüller ve Muafiyetler
KDV nasıl hesaplanır? 2026 güncel KDV oranları (%1, %10, %20), iç yüzde hesabı, KDV iade süreci ve muafiyetler. Detaylı rehber.
