Kurumlar Vergisi 2026: Oran, Asgari Vergi ve Beyanname

Selim Bey'in şirketi yıl sonunda 4.200.000 TL kazanç açıkladı, ancak istisna ve indirimler sonrası matrah 900.000 TL'ye indi. Hesapladıkları vergi 225.000 TL çıktı. Mali müşaviri uyardı: yurt içi asgari kurumlar vergisi kuralı devrede ve indirimler öncesi kazancın yüzde 10'u olan 420.000 TL'nin altına inilemiyordu.

Kurumlar vergisi, oranı basit görünen ama matrahı karmaşık bir vergidir. Asıl belirleyici olan yüzde 25'lik oran değil, hangi kazancın istisna kapsamında olduğu ve asgari vergi kuralının nasıl işlediğidir. Aşağıda 2026 oranlarını, beyan takvimini ve indirim mekanizmalarını anlatıyoruz.

Şirketinizin yükünü hızlıca görmek için kurumlar vergisi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Kurumlar Vergisi Nedir, Kimler Öder?

Kurumlar vergisi, tüzel kişiliğe sahip işletmelerin bir hesap dönemi içinde elde ettiği safi kurum kazancı üzerinden alınır. Gerçek kişilerin geliri gelir vergisine tabiyken, şirketlerin kazancı bu vergiyle vergilendirilir.

Mükellefler kanunda tek tek sayılır. Sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ile iş ortaklıkları bu kapsamdadır.

Mükellefiyet ayrıca tam ve dar mükellefiyet olarak ikiye ayrılır. Kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükellef sayılır ve dünya genelindeki kazançları üzerinden vergilendirilir; bunların dışında kalanlar ise yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazançlar için mükellef olur.

Şahıs işletmeleri ise kurumlar vergisi mükellefi değildir; onların kazancı sahibinin geliri sayılır ve gelir vergisine tabi olur. Şirket türü seçimi bu yüzden yalnızca hukuki değil aynı zamanda vergisel bir karardır ve kuruluş aşamasında verilmesi gereken en önemli tercihtir.

2026 Kurumlar Vergisi Oranı Ne Kadar?

Genel oran yüzde 25'tir ve kurum kazancının tamamına uygulanır. Finans sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar için ise oran yüzde 30 olarak belirlenmiştir.

Yüzde 30'luk oran bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, finansal kiralama ve faktoring şirketleri, finansman şirketleri ile sermaye piyasası kurumlarını kapsar. Bu ayrım, sektörün kârlılık yapısı gözetilerek yapılmıştır. Şirketinizin faaliyet konusu bu listeye giriyorsa planlamanızı yüzde 30 üzerinden kurun; sonradan yapılacak düzeltmeler hem nakit akışını hem beyan takvimini bozar.

Kalem	2026 uygulaması
Genel kurumlar vergisi oranı	%25
Finans kuruluşları oranı	%30
Yurt içi asgari kurumlar vergisi	Kurum kazancının %10'u
İhracat kazancında indirim	5 puan
Üretim kazancında indirim	1 puan
Beyanname dönemi	Nisan ayının 1-25'i
Ödeme	Nisan ayı sonuna kadar

Tablodaki asgari vergi satırı 2025'ten itibaren uygulanmaya başladı ve pek çok şirketin hesabını değiştirdi. İstisna ve indirimlerle matrahını çok düşüren kurumlar, artık belirli bir taban vergiyi ödemek zorunda.

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Nasıl İşler?

Bu uygulama, hesaplanan verginin belirli bir tabanın altına inmesini engeller. Kural şudur: hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10'undan az olamaz.

Selim Bey'in şirketinde durum tam olarak buydu. İstisnalar sonrası matrah 900.000 TL'ye inmiş ve yüzde 25 oranla 225.000 TL vergi çıkmıştı. Ancak indirimler öncesi kazanç 4.200.000 TL olduğu için asgari vergi 420.000 TL hesaplandı ve yüksek olan tutar esas alındı.

Bu kural, istisna ve indirimlerden yoğun biçimde yararlanan şirketleri doğrudan etkiliyor. Vergi planlamanızı yaparken yalnızca matrahı değil, indirim öncesi kazancı da hesabın içine koyun.

Asgari vergiden hangi kazançlar hariç?

Kanun bazı istisnaları asgari vergi hesabının dışında tutar. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki kazançlar ile belirli iştirak kazançları bu kapsamda değerlendirilebilir. Şirketinizin durumunu mali müşavirinizle satır satır kontrol edin; hangi istisnanın hesaba dâhil olduğu, ödeyeceğiniz tutarı doğrudan belirliyor.

Kurumlar Vergisi Matrahı Nasıl Bulunur?

Matrah, ticari bilanço kârından yola çıkılarak bulunur ve iki yönlü düzeltme yapılır. Kanunen kabul edilmeyen giderler kâra eklenir, istisna ve indirimler ise düşülür.

Kanunen kabul edilmeyen giderler listesi uzundur ve şirketleri en çok şaşırtan kalemleri içerir. Vergi cezaları, gecikme zammı ve gecikme faizi bu gruptadır; ödediğiniz bu tutarları matrahtan indiremezsiniz. Ayrıntıları gecikme zammı rehberimizde anlattık.

Binek otomobillerde amortisman ve gider kısıtlaması, bağış ve yardımlarda sınır, örtülü sermaye ile transfer fiyatlandırması düzeltmeleri de bu aşamada devreye girer. Kayıtlarınızı yıl içinde düzenli tutmak, Nisan ayındaki yükü belirgin biçimde azaltır ve düzeltme kalemlerini son anda aramak zorunda kalmazsınız.

Kurumlar Vergisi İstisnaları Nelerdir?

İstisnalar, belirli kazançların vergi dışında bırakılmasını sağlar ve doğru kullanıldığında yükü belirgin biçimde azaltır. En sık başvurulanlar şunlardır:

• İştirak kazançları istisnası: tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr payları
• Taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı: kanunda belirlenen şartlarla
• Yurt dışı inşaat ve onarım kazançları: belirli koşullarla
• Serbest bölge kazançları: faaliyet ruhsatı kapsamında
• Teknoloji geliştirme bölgesi kazançları: yazılım ve araştırma faaliyetleri
• Risturn istisnası: kooperatiflerde ortaklara dağıtılan tutarlar

Beşinci madde yazılım şirketleri için özellikle değerlidir. Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen yazılım ve araştırma geliştirme faaliyetlerinden elde edilen kazançlar belirli tarihe kadar istisna kapsamındadır.

İndirimli oran uygulamaları

İstisnanın yanında oran indirimi de mümkündür. İhracattan elde edilen kazançlara 5 puan, üretim faaliyetinden elde edilen kazançlara 1 puan indirim uygulanır; yani ihracatçı bir şirket bu kazancı için yüzde 20 oranıyla vergilendirilir.

İndirimden yararlanmak için kazancın kaynağını ayrıştırmanız ve belgelemeniz gerekir. Muhasebe kayıtlarınızı ihracat ve yurt içi satış olarak ayrı takip etmeyen şirketler bu avantajı kullanamıyor.

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Ne Zaman Verilir?

Hesap dönemi takvim yılı olan şirketlerde beyanname, Nisan ayının 1'i ile 25'i arasında verilir ve tahakkuk eden vergi aynı ayın sonuna kadar ödenir. Özel hesap dönemi uygulayan kurumlarda takvim buna göre kayar.

Yıl içinde ise geçici vergi yükümlülüğü vardır. Üçer aylık dönemler itibarıyla hesaplanan geçici vergi beyan edilir ve ödenir; yıl sonunda hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir.

Geçici vergi dönemleri Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında kapanır ve beyan izleyen ayın belirli gününe kadar yapılır. Dönem sonlarını takvime işlemek, yıl içinde tekrarlanan bu yükümlülüğü kaçırmamanın en pratik yoludur.

Beyanname verilmemesi ya da geç verilmesi hem usulsüzlük cezası hem vergi ziyaı cezası doğurur. Ayrıca ödenmeyen tutar için gecikme zammı işlemeye başlar ve tutar her ay büyür.

Kâr Dağıtımında Vergi Nasıl İşler?

Kurumlar vergisi ödendikten sonra kalan kâr ortaklara dağıtıldığında ikinci bir vergileme katmanı devreye girer. Dağıtılan kâr payları üzerinden stopaj yapılır ve gerçek kişi ortaklar bakımından beyan yükümlülüğü doğabilir.

Kâr dağıtımı kararının zamanlaması da önemlidir; dağıtım kararı alındığı dönemde stopaj yükümlülüğü doğar ve muhtasar beyanname ile bildirilir. Kararı yıl sonuna bırakmak nakit akışınızı rahatlatabilir, ancak ortakların beyan yükümlülüğünü de aynı yıla taşır.

Bu yapı, kârı şirkette bırakmak ile dağıtmak arasındaki tercihi vergisel bir karar hâline getirir. Dağıtılmayan kâr yalnızca kurumlar vergisine tabi kalırken, dağıtılan kâr ek yük doğurur.

Ortaklarınız tüzel kişi ise durum yine değişir; tam mükellef kurumlar arasındaki kâr payı dağıtımlarında iştirak kazançları istisnası devreye girebilir ve ikinci katman fiilen ortadan kalkabilir. Grup yapısı kurarken bu ayrımı baştan planlamak, yıllar boyunca tekrarlanacak bir vergi yükünü belirgin biçimde azaltır.

Sermayeye ilave edilen kârlar bakımından ise farklı bir rejim uygulanır. Yatırım planınız varsa kârı sermayeye eklemek, hem vergisel hem finansal açıdan değerlendirilmeye değer bir seçenektir.

Kurumlar Vergisi Örnek Hesap

Rakamlar üzerinden bakmak, asgari vergi kuralının nasıl devreye girdiğini en net biçimde gösterir. Aşağıdaki tablo aynı şirketin üç farklı senaryoda ödeyeceği vergiyi karşılaştırıyor; indirim ve istisnalar öncesi kurum kazancı her senaryoda 4.200.000 TL kabul edilmiştir.

Senaryo	Matrah	Hesaplanan vergi	Asgari vergi	Ödenecek
İstisna yok	4.200.000 TL	1.050.000 TL	420.000 TL	1.050.000 TL
Orta düzey istisna	2.000.000 TL	500.000 TL	420.000 TL	500.000 TL
Yüksek istisna	900.000 TL	225.000 TL	420.000 TL	420.000 TL

Üçüncü satır Selim Bey'in durumudur. İstisnalar matrahı 900.000 TL'ye indirmiş olsa da, asgari vergi tabanı devreye girdiği için ödenen tutar 420.000 TL olmuştur. İlk iki senaryoda ise hesaplanan vergi zaten tabanın üzerinde kaldığı için asgari vergi kuralı sonucu değiştirmemiştir.

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: istisnalarla matrahı belirli bir eşiğin altına indirmenin ek bir faydası yoktur. Vergi planlamasında hedef, matrahı sıfıra yaklaştırmak değil, asgari vergi tabanının hemen üzerinde optimal bir noktada tutmak olmalıdır.

Geçici vergi hesaba nasıl yansır?

Yıl içinde ödediğiniz geçici vergiler, yıl sonunda hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir ve yalnızca aradaki fark ödenir. Örneğimizde şirket yıl boyunca 300.000 TL geçici vergi ödemişse, Nisan ayında ödeyeceği tutar 120.000 TL'ye iner.

Geçici vergi fazla ödenmişse iade ya da mahsup talep edilir. Bu tutarı takip etmemek, şirketlerin farkında olmadan hazinede bıraktığı paraya dönüşüyor; beyanname döneminde mahsup ve iade satırlarını mutlaka kontrol edin; fazla ödenen tutar talep edilmediği sürece iade edilmez.

Kurumlar Vergisinde Sık Yapılan Hatalar

Cezalı duruma düşen ya da fazla vergi ödeyen şirketlerin hataları birbirinin tekrarı:

1. Asgari vergi kuralını hesaba katmamak. İstisnalarla matrahı düşürmek her zaman vergiyi düşürmez.
2. Kanunen kabul edilmeyen giderleri eklememek. Ceza ve gecikme zammı matrahtan indirilemez.
3. İhracat kazancını ayrıştırmamak. Kayıt ayrımı yoksa 5 puanlık indirim kullanılamaz.
4. Geçici vergiyi atlamak. Mahsup edilecek bir vergi için ceza ödenir.
5. Belgeleri saklamamak. İstisna şartlarını ispat yükü mükelleftedir.
6. Transfer fiyatlandırmasını göz ardı etmek. İlişkili kişi işlemleri incelemede öne çıkar.

Beşinci maddeyi de hafife almayın. İstisnadan yararlandığınız her kazanç kalemi için şartların gerçekleştiğini gösteren belgeleri saklamanız gerekir; vergi incelemesinde ispat yükü tamamen mükellefe ait olduğu için, belgesi bulunmayan bir istisna sonradan reddediliyor ve cezalı tarhiyat doğuruyor.

Altıncı madde özellikle grup şirketlerinde risklidir. İlişkili kişilerle yapılan alım satımların emsallere uygun bedelle gerçekleşmesi gerekir; aksi hâlde örtülü kazanç dağıtımı sayılır ve düzeltme yapılır.

Sözleşmelerinizi hazırlarken damga vergisi yükünü de hesaba katın; ayrıntıları damga vergisi rehberimizde bulabilirsiniz. Bayilik ve dağıtım ilişkileri için bayilik sözleşmesi şablonumuzu kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Zarar eden şirket kurumlar vergisi öder mi?

Kurum kazancı bulunmadığında vergi doğmaz; ancak beyanname verme yükümlülüğü devam eder ve zarar beyan edilir. Beyan edilen zararlar, izleyen yıllarda elde edilecek kazançlardan mahsup edilebilir ve bu mahsup imkânı 5 yılla sınırlıdır. Zararı beyan etmezseniz sonraki yıllarda mahsup hakkınızı kaybedersiniz; bu yüzden zarar dönemlerinde de beyannameyi zamanında verin.

Yurt dışında ödenen vergi mahsup edilir mi?

Tam mükellef kurumların yurt dışında elde ettiği kazançlar üzerinden orada ödedikleri vergiler, Türkiye'de hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilebilir. Mahsup, o kazanca isabet eden Türkiye vergisiyle sınırlıdır. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da uygulamayı etkiler; ilgili ülkeyle anlaşma bulunup bulunmadığını kontrol edin ve yurt dışında ödenen vergiyi belgeleyin.

Şahıs şirketi mi limited şirket mi daha avantajlı?

Şahıs işletmeleri artan oranlı gelir vergisi tarifesine tabidir; kazanç düşükken alt dilimler nedeniyle avantajlı olur. Kazanç büyüdükçe üst dilimler devreye girer ve sabit oranlı kurumlar vergisi daha cazip hâle gelebilir. Karar verirken yalnızca oranı değil, kâr dağıtımındaki ikinci katmanı, sosyal güvenlik yükünü ve muhasebe maliyetlerini birlikte değerlendirin.

Beyannameyi geç verirsem ne olur?

Kanuni süresinden sonra verilen beyannameler için usulsüzlük cezası kesilir; vergi eksik tahakkuk etmişse ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanır. Kendiliğinden verilen beyannamelerde pişmanlık hükümlerinden yararlanmak mümkündür ve bu yol vergi ziyaı cezasını ortadan kaldırır. Gecikmeyi fark ettiğinizde idare tespit etmeden başvurun.

Ar-Ge harcamaları nasıl değerlendirilir?

Araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamında yapılan harcamalar için Ar-Ge indirimi uygulanır ve bu indirim matrahı doğrudan azaltır. Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen faaliyetlerde ise istisna rejimi devreye girer. İki uygulamanın şartları ve belgelendirme yükümlülükleri farklıdır; hangisinin sizin için uygun olduğunu proje başlamadan önce netleştirin.

Şirket kurarken hangi vergi yükümlülükleri doğar?

Kuruluşla birlikte kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilir ve buna katma değer vergisi ile muhtasar beyanname yükümlülükleri eklenir. Personel çalıştırıyorsanız sosyal güvenlik bildirimleri ve damga vergisi de devreye girer. Kuruluş aşamasında imzalanan ana sözleşme, kira sözleşmesi ve vekaletnameler ayrıca damga vergisi doğurur. İlk yıl için bu yükümlülüklerin takvimini mali müşavirinizle birlikte çıkarın; ilk dönem cezalarının büyük bölümü, yükümlülüğün varlığından haberdar olunmadığı için doğuyor.

Kurumlar vergisi beyannamesini kendim verebilir miyim?

Belirli büyüklüğün üzerindeki mükellefler için beyannamelerin meslek mensubu aracılığıyla elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur. Çok küçük ölçekli kurumlar bakımından istisnalar bulunsa da, kurumlar vergisi beyannamesi bilanço verilerine, düzeltme kayıtlarına ve istisna hesaplarına dayandığı için uygulamada neredeyse tamamı mali müşavir tarafından hazırlanır. Beyannameyi imzalatmadan önce matrah hesabını ve mahsup satırlarını birlikte gözden geçirin; sorumluluk sonuçta mükellefe aittir.

Güncel oranları nereden doğrularım?

Kurumlar Vergisi Kanunu metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz. Oran değişiklikleri ve uygulama tebliğleri için Gelir İdaresi Başkanlığı sayfasını, yayımlanan kanun ve kararlar için Resmî Gazete arşivini takip edin.

Selim Bey'in şirketi sonunda 420.000 TL ödedi ve aradaki 195.000 TL'lik fark, planlamayı yalnızca istisnalar üzerine kurmanın maliyeti oldu. Vergi planlaması yaparken artık iki hesabı birden yapmak gerekiyor: matrah üzerinden hesaplanan vergi ve indirimler öncesi kazanç üzerinden hesaplanan asgari vergi. Hangisi yüksekse ödeyeceğiniz tutar odur. Bu iki hesabı yıl kapanmadan önce yapmak, Nisan ayında sürprizle karşılaşmanızı önler.